154نمىخواهى به كوفه بروى؟» امام (عليه السلام ) فرمود: «آرى». مرد گفت: «پس چرا در مسيرى كه من مىروم، مىآيى؟» امام (عليه السلام ) فرمود: «اين از حقوق همسفر است كه رفيقش را هنگام جدايى چند قدمى همراهى كند». سپس فرمود: «پيامبر ما (صلى الله عليه و آله ) اين كار را به ما دستور داده است». مرد گفت: «پس به طور مسلّم، هر كه از او پيروى كرده، به دليل همين كردارهاى بزرگوارانه او بوده است. من تو را گواه مىگيرم كه پيرو دين تو و بر كيش شما هستم». مرد در ادامه با اميرمؤمنان (عليه السلام ) برگشت و همين كه او را شناخت، مسلمان شد. 1
موانع رعايت كردن حقوق ديگران
عوامل گوناگونى باعث مىشود كه افراد از رعايت كردن حقوق ديگران فرار كنند و آنها را زير پا بگذارند. در اينجا به مهمترين موارد آن اشاره مىكنيم:
1. ضعف ايمان
صعود ايمان، مراتب و درجههايى دارد كه به تناسب هر مرتبه، شخص صعود مىكند و به مقامهاى بهشتى مىرسد. بنابراين، اصل ايمان، گرچه ضعيف باشد، نخستين و كمترين چيزى است كه از انسان مىپذيرند و سبب نيكبختى مىشود. ولى ضعف ايمان، از نيروى بازدارى فرد در مقابل گناهان مىكاهد.
محبت خدا و اولياى او، نيرومندترين انگيزهاى است كه به انسان در برابر همه گناهان و جاذبههاى انحرافى، شكيبايى و پايدارى مىدهد تا بر آنها پيروز شود. هر چه ايمان و محبت ضعيفتر باشد، ارتكاب گناهان سهلتر مىشود. كسى كه ايمانش به آن مرحله نرسيده كه باور كند ( وَ اللّٰهُ خَبِيرٌ بِمٰا تَعْمَلُونَ ) 2 ؛ خلوتگاه را عاملى براى زير