129
3. غيرت
غيرت به معناى تعصب داشتن به ناموس است. شخص غيور، كسى است كه اجازه نمىدهد حرمت ناموسى او شكسته شود. كسى كه براى ناموس خود احترام مىگذارد، به خود اجازه نمىدهد كه به ناموس ديگران بىحرمتى كند. وى مىداند كه بىحرمتى به ناموس ديگران، موجب شكسته شدن مرزها و حدود مىشود و در نتيجه به ناموس خود او بىحرمتى مىشود. از ديدگاه امام على (عليه السلام ) ، هر قدر غيرت انسان تقويت شود، عفت او افزوده و انحرافهاى اخلاقى و بىعفتى كمتر مىشود. حضرت در سخنى كوتاه و زيبا مىفرمايد: «
قَدرُ الرَّجُلِ عَلَى قَدرِ همّتِه وَ عِفَّتُه عَلَى قَدرِ غَيرتِهِ » 1؛ «شخصيت هركس به اندازه همت او و عفتش به اندازه غيرت اوست». انسانها هر اندازه به ناموس خود غيرت داشته باشند، به همان اندازه آن را حفظ مىكنند. اگر كسى دوست ندارد ديگران به ناموس او نگاه كنند، زمينه اين امر را فراهم نمىآورد و اجازه نمىدهد ناموسش با لباس و آرايش محرك و جذاب نگاهها را متوجه خود سازد.
زائر غيور ايرانى با پوشش و آرايشى كه مورد چشمچرانى قرار گيرد، در انظار فروشندگان كشورهاى گوناگون حاضر نمىشود.
4. حيا
آفريدگار حكيم در آفرينش انسان، وى را با الهام فطرى، به قوا و نيروهايى مجهز كرده است كه از درون مىتواند در مسير سعادت قرار گيرد. ملكات فاضله، سرمايههايى ذاتى هستند كه خداوند بلندمرتبه به انسان الهام و تعليم كرده است و از او خواسته تا اين گوهرهاى بهوديعه گذاشته شده را حفظ كند و نفس را از آلودگى و فرومايگى پاك گرداند.