312بى‌گمان كسانى‌كه خدا و پيامبر او را آزار مى‌رسانند، خدا آنان را در دنيا و آخرت لعنت كرده و برايشان عذابى خفت‌آور آماده ساخته است.

در سنت نبوى نيز درباره اين گروه، روايات فراوان آمده است. در حديث مشهور «حوض» با صراحت بيان شده است كه عده زيادى از صحابه پس از رحلت پيامبراكرم (ص) از مسير حق منحرف شدند و جز تعداد اندكى، ساير صحابه گرفتار آتش جهنم مى‌شوند: « فَلاَ أُرَاهُ يخْلُصُ مِنْهُمْ إِلاَّ مِثْلُ هَمَلِ النَّعَمِ »؛ ¹ «پس نمى‌بينم كه از بين اين افراد [از اصحاب من] جز به اندازه گله‌اى شتر بى‌ساربان، [از عذاب] رهايى يابند!».

گروه سوم از صحابه

دسته سوم از صحابه، منافقان هستند كه خداوند در قرآن يك سوره مستقل درباره آنان نازل فرموده و بيان كرده است كه تشكيلات منافقان به قدرى پيچيده است كه حتى پيامبر گرامى (ص) آنان را نمى‌شناسد:

وَ مِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الْأَعْرٰابِ مُنٰافِقُونَ وَ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفٰاقِ لاٰ تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ (توبه: 101)

و برخى از باديه‌نشينان كه پيرامون شما هستند، منافق‌اند؛ و از ساكنان مدينه [نيز] عده‌اى بر نفاق خو گرفته‌اند؛ تو آنان را نمى‌شناسى؛ ما آنان را مى‌شناسيم.

خداوند به پيامبر (ص) وعده داد كه مى‌تواند منافقان را از روى سخنان و كردار آنان بشناسد:

وَ لَوْ نَشٰاءُ لَأَرَيْنٰاكَهُمْ فَلَعَرَفْتَهُمْ بِسِيمٰاهُمْ وَ لَتَعْرِفَنَّهُمْ فِي لَحْنِ الْقَوْلِ وَ اللّٰهُ يَعْلَمُ أَعْمٰالَكُمْ (محمد: 30)

و اگر بخواهيم، آنان را به تو مى‌نمايانيم تا ايشان را به چهره بشناسى؛ و [اكنون] از آهنگ سخن به حال آنان پى خواهى برد و خداست كه كارهاى شما را مى‌داند.