257گويند است كه به‌سوى خدا راغب است و در اصطلاح به معناى چيزى است كه سبب نزديكى به غير مى‌شود. در روايت نيز مراد از « اللهمَّ آتِ محمداً الوَسِيلَة »، قرب به خداست، ولى معناى آن را شفاعت در قيامت ذكر كردند. ¹ مراد از توسل در سيره مسلمانان نيز، قرار دادن انبياء و اولياء ميان خود و خدا براى قرب به خدا، بخشش گناهان و برآورده شدن حاجت‌هاست.

توسل در قرآن

خدا در قرآن توسل را جايز مى‌داند و ماجراى توسل برادران خطاكار حضرت يوسف (ع) به حضرت يعقوب (ع) را چنين نقل مى‌كند:

قٰالُوا يٰا أَبٰانَا اسْتَغْفِرْ لَنٰا ذُنُوبَنٰا إِنّٰا كُنّٰا خٰاطِئِينَ قٰالَ سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّي إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ . (يوسف: 97 و 98)

[فرزندان يعقوب به پدر خويش] گفتند: اى پدر! از خداى بزرگ، بخشايش گناهان ما را بخواه كه ما در اشتباه به سر مى‌برديم. (يعقوب) گفت: به زودى، از پروردگار خود براى شما بخشايش مى‌خواهم كه او بسيار آمرزنده و مهربان است.

از اين آيه درمى‌يابيم كه فرزندان يعقوب به دعا و استغفار پدرشان متوسل شدند و ايشان را واسطه بخشش خود قرار دادند. حضرت يعقوب نه تنها به توسل فرزندانش اعتراض نكرد، بلكه به آنها وعده داد كه به زودى براى آنها طلب بخشش كند. اگر اين عمل شرك بود، آن حضرت فرزندانش را مشرك مى‌خواند و با انكار نقش خويش، آنها را مستقيماً به طلب بخشش از سوى خدا فرا مى‌خواند.

خداوند به مسلمانان مى‌فرمايد: يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَ ابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ . «اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! پرهيزكارى پيشه كنيد و به‌سوى خدا وسيله‌اى انتخاب كنيد».