137و همان شب نيز به صورت خارق‌العاده به مكه بازگشت. آيه مذكور نيز به اين واقعه بزرگ تاريخ اسلام اشاره كرده است.

نكته‌ها و اشاره‌ها

1. «اَسرى» به معناى سفر شبانه است. پس روشن مى‌شود كه مسافرت پيامبر(ص) در شب بوده است و واژه «لَيلاً» هم كه در ادامه آيه آمده، تأكيدى بر اين مطلب است؛ يعنى فاصله مكه تا بيت‌المقدس را كه صدها كيلومتر است و در آن دوره، هفته‌ها طول مى‌كشيد تا آن فاصله را بپيمايند، پيامبر(ص) در يك شب به‌صورت اعجازآميزى درنورديد.

2. واژه «عبد» در آيه، اشاره به آن است كه اين اكرام و افتخارى كه به پيامبر(ص) داده شد، به علت بندگى او بود. اين بالاترين مقام انسان است كه جز خدا را نپرستد و تسليم محض او باشد.

3. مشهور نظر علما آن است كه معراج پيامبر(ص) با جسم و روح بود. ولى برخى صاحب‌نظران آن را به معراج روحانى تفسير كرده‌اند. ¹ اما ظاهر آيه كه از سير «بنده خدا» سخن مى‌گويد، با معراج جسمانى سازگارتر است.

4. افزون‌بر خود «مسجدالاقصى»، اطراف آن نيز مبارك و پربركت است. منظور از بركات نيز، يا بركات ظاهرى و سرسبزى و آبادى، يا بركات معنوى سرزمين فلسطين است كه در طول تاريخ، كانون پيامبران بزرگ و خاستگاه نور توحيد بوده است.

5. در برخى احاديث آمده است كه مسافرت پيامبر(ص) از مكه به