90گوناگون شكل گرفته است. اين تنوع كه با پراكندگى جغرافيايى در بخش حساس و مهمى از كرهزمين همراه است مىتواند نقطهقوتى براى اين پيكر عظيم به حساب آيد و ميراث، فرهنگ و تاريخ مشترك آنان را در گسترهاى پهناور، از كارآمدى بيشتر برخوردار سازد و انواع استعدادها و قابليتهاى انسانى و طبيعى را در خدمت آن بهكار گيرد. (85/10/8) حج، مظهر اتحاد و انسجام اهل قبله و رنگباختنِ تفاوتهاى طبيعى و اعتبارى و برجستهشدن وحدت و برادرى حقيقى و ايمانى آنها است. (86/9/24)
ج) ترغيب به گفتوگو و ايجاد ارتباط در حج
از منظر مقام معظم رهبرى، حج، بايد مظهر گفتوگو باشد، بايد مظهر همدلى و همكارى و نزديك شدن مسلمانان با يكديگر باشد. (89/7/17) تأكيد ايشان بر لزوم برقرارى ارتباط، اهميت اين موضوع را آشكار مىكند:
ارتباط برقرار كنيد، حرف بزنيد، خبر بدهيد، خبر بگيريد، روحيه بدهيد، روحيه بگيريد؛ حقايقى را كه دربارهاستكبار، مستكبرين، معاندين، مخالفين ميدانيد، براى آن برادرانى كه تازه وارد اين ميدان شدهاند، تشريح كنيد. آنهايى هم كه توانايى تبيين و بيان و اين چيزها ندارند، با رفتارِ خودشان مردم را دعوت كنند؛ مردم را با زبان هم مىشود دعوت كرد، اما دعوت قوىتر و بهتر، با عمل است. ادبتان، احترامتان، دلبستگى نشان دادنتان به حقايق حج، اينها رفتارهاى جمعى و عمومى است براى بهتر برگزار كردن اين واقعهبينالملل اسلامى. (90/7/11)
ايشان معتقدند كه ارتباط با برادران مسلمان در دنياى اسلام بايد در اين مركز مهم احياء شود. ارتباط فقط ارتباط دولتها نيست. ارتباط دولتها، ارتباط رسمى است؛ ارتباط زبانى است و براى مسائل ديگرى در نظر گرفته شده است. ارتباط بين آحاد امت اسلامى، ارتباط قلبى است. مطلوب ايشان آن است كه حجاج در ديدار با مسلمانانى كه از كشورهاى ديگر آمدهاند، آنهايى كه اهل زباناند، با زبان اظهار محبت