273كعبه) مركز اسلام و كالبد آن و توحيد به عنوان روح و حقيقت آن، به حساب مى‌آيد. ¹ پس «كعبه»، افزون بر نمايندگى «توحيد»، مظهر «برادرى» و« برابرى اسلامى» است. ²

4. مكان كعبه، «مركز معنوى جهان اسلام و بزرگ‌ترين مجمع هر ساله امت اسلامى» نام گرفته است كه از ديدگاه رهبرى به محل «التقاء رودهاى بزرگ قوميت‌ها و ملت‌ها» تعبير شده است. ³

ب) زمان

زمان حج، همچون مكان حج، اهميت ويژه‌اى دارد. برگزارى حج در زمانى معين كه از طرف شارع مقدس مشخص شده است، اهميت اين موضوع را دو چندان مى‌كند. زمان حج، يك تمرين و آموزش تجربى، در ايامى خاص است. ⁴ برگزارى حج در زمان مشخص و «ايام معلومات»، براى منافعى است كه از ديد رهبرى با «حيثيت تجمع مردم» و «حالت اجتماع» ارتباط پيدا مى‌كند. ⁵ از اين‌رو، حج با توجه به اينكه در چه دوره‌اى برگزار شده است، كاركردهاى متفاوتى را در هر عصر به وجود آورده است. كاركردهاى حج، بايد با در نظر گرفتن مقتضيات هر زمان سنجيده شوند كه هم تأثيرات فردى و هم تأثيرات ملى و بين‌المللى را، شامل شود. ⁶ بنابراين از لحاظ زمانى، حج فريضه‌اى «پر ظرفيت» نام گرفته است. ⁷ از ديد مقام معظم رهبرى، انجام فريضه حج در ايامى خاص و نظم نهفته در آن، داراى ابعاد بين‌المللى است. ⁸