25210. حركتهاى اسلامى و بيدارى اسلامى در برخى از كشورهاى عربى و آفريقايى.
رهبرى مىفرمايند:
اينها و دهها مشكل بزرگ و اساسى ديگر- كه غالباً با وجود ريشههاى تاريخى، در صورتى كه رهبران سياسى و دينى از خود اخلاص و همت و آزادگى نشان مىدادند قابل علاج مىبود- منشأ گرفتارىهاى كنونى جهان اسلام شده و در پى خود، فقر، جهل، تبعيض، فرودستى سياسى، عقبماندگى، جنگ، ويرانى، خرافه و تعصب به ارمغان آورده است. 1
نكته بسيار مهم در اينجا، تأكيد رهبرى بر بحث و گفتوگوى منطقى و بدون تعصب است. از ديدگاه ايشان، اطلاع رسانى و گفتوگوى ميان مسلمانان در حج بايد با همدلى همراه باشد، وگرنه نتيجه آن ايجاد تفرقه است. شهيد مطهرى نيز به همين موضوع پرداختهاند. ايشان معتقدند كه مسلمانان بايد حسن تفاهم داشته باشند. حسن تفاهم يعنى روحيات و عقايد يكديگر را به خوبى و آنطورى كه هست بفهمند، و سوءتفاهم؛ يعنى آن را به درستى و همانطورى كه هست نفهمند، بلكه درباره هم دچار توهم شوند، و البته اين كلمه در جايى به كار مىرود كه توهمات افراد درباره يكديگر، از نوع سوءظن باشد؛ يعنى نوعى «بدى» باشد. اما اگر در بستر خوبىها و از نوع حسنظنهاى نادرست باشد، سوءتفاهم نيست؛ يعنى اگر دو نفر به غلط، درباره هم، حسن عقيده پيدا كنند، گفته نمىشود كه اين دو نفر نسبت به يكديگر سوءتفاهم پيدا كردهاند. به بيان شهيد مطهرى، سوءتفاهم نسبت به هر شخصى، بد است، زيرا موجب گمراهى است. دو نفر را تصور كنيد كه در همه جهات با يكديگر مخالفاند؛ براى مثال يكى خداپرست است و ديگرى مادىگرا. بهتر آن است كه ميانشان حسن تفاهم برقرار باشد و يكديگر را همانطور كه هستند، بشناسند، نه اينكه نسبت به هم با سوءظن برخورد كنند. 2