241
وجوب و جواز بقاء
آيات عظام خامنهاى، مظاهرى و سبحانى: بهطور كلى بقاء را جايز مىدانند، حتى اگر ميت اعلم باشد.
بقيۀ مراجع: در محدودۀ مذكور اگر مجتهد ميت اعلم از حى باشد، بقاء واجب است و اگر مجتهد ميت و حى مساوى باشند، بقاء جايز است.
* توجه: آيتالله مكارم بهطور كلى فرمودهاند: در مسائل حج و عمره و مسئله مسافر مىتوانند باقى نباشند و به فتواى مرجع زنده عمل نمايند.
ضمناً آيتالله صافى در صورتى كه ميت اعلم باشد، فرمودهاند: بنابر احتياط واجب بقاء واجب است كه قابل رجوع به غير است.
دو نكته:
1. چون اغلب زائران مسائل حج را ياد نگرفتهاند و عمل نكردهاند، كسانىكه در زمان مرجع قبلى خود به حج مشرف نشدهاند، نمىتوانند در مسائل حج و عمره باقى بر ميت باشند، مگر به نظر مراجعى كه بقاء را اجازه دهند، حتى در مسائلى كه عمل نكرده است.
2. مسئله بقاء بر تقليد را بايد از مراجع زنده تقليد كرد.
تبعيض در تقليد
عدهاى از مراجع تقليد تبعيض در تقليد را در صورت تساوى يا مشخص نبودن اعلم، جايز دانستهاند. بنابراين اگر كسى معتقد بود بين مراجعى كه فعلاً بيشتر در معرض تقليد مردم هستند اعلم مشخص نيست؛ چون شاهدها بر اعلميت تعارض دارند، مىتواند