123در اين نامه اشاره شده كه مأمون فدك را به محمدبن يحيىبن حسينبن زيدبن امام سجاد(ع) و محمدبن عبداللهبن حسينبن امام سجاد(ع) واگذار كرده است. 1 دعبل خزاعى نيز در سرودهاى اين كار مأمون را ستوده، مىگويد:
أَصْبَحَ وجهُ الزَّمانِ قَدْ ضَحِ كا
بِرَدِّ مأمون هاشِم ٍفَدَكا 2
دربارۀ شخص اول در نامۀ مأمون بايد گفت: محمدبن يحيىبن حسينبن زيد الشهيدبن امام سجاد(ع)، سيدى جليل القدر و عظيم الشأن بود. ابوالحسن عمرى نسابه، او را امير مدينۀ منوره در زمان مأمون عباسى مىداند. 3 او مكنّى به ابوجعفر 4 و ملقّب به اصغر 5 و مشهور به اقساسى است. 6
ابوطالب مروزى او را امير مكه و مدينه در زمان مأمون مىداند و مىنويسد: پس از تصرف مدينه به دست ابوالسرايا، با او بيعت كرد. 7 ابن طقطقى، امارت محمد اقساسى بر مدينه را در سال 216ق. مىداند كه ظاهراً درستتر است. 8
با اينكه مادرش امّ ولد (كنيز) بود 9، اما برخى از علماى انساب مادر او و دو برادرش احمد و على را فاطمه دختر حسنبن جعفر الخطيببن حسن مثنىبن امام حسن(ع) مىدانند. 10 كه ظاهراً با همسر محمد اشتباه گرفتهاند.
محمد اقساسى داراى فرزندان زيادى بود اما از سه تا شش فرزند خود نسل