136 در حج، مسلمانان از غرب و شرق عالم در مكه، گرد هم مىآيند تا يكديگر را بشناسند و هر ملّتى از مال التجارههاى خود به آنجا آورند و از رهگذر كرايه دادن وسايل حمل و نقل، بهره برند. از آثار و اخبار پيامبر اسلام آگاه شوند تا اين آثار و اخبار همواره زنده بماند و به دست فراموشى سپرده نشود. اگر هر ملّتى، تنها درباره محيط خود سخن گويد [يا تنها به محيط و محصولات آن تكيه كند] هلاك خواهد شد و شهرها ويران خواهد گرديد و بهرههاى تجارتى از بين خواهد رفت و مسلمانان از اخبار جهان اسلام بىخبر خواهد ماند. پس اين است فلسفه و فايده حج».
2. وقوف در عرفات
يكى از اركان حج، وقوف در عرفات است كه شيعه و سنى روى آن اتفاق دارند 1 و روايات فراوانى نيز از فريقين بر اين امر دلالت دارد كه از آن جمله است:
پيامبر اكرم(ص) فرمود: «
الحَجُّ عَرَفَةٌ ». 2
«حلبى» از امام صادق(ع) نقل مىكند كه پيامبر فرمود:
«اِرتَفِعوا عَن بَطْنِ عَرَنَةَ وَقالَ: أصحابُ الأراكِ لا حَجَّ لَهُم» 3؛ «از ميان عرنة بالا برويد. سپس فرمود: اصحاب اراك براى آنها حج نيست».
به قول صاحب مدارك: «وقتى كه حج با وقوف در حد عرفه، حج نباشد، پس با عدم وقوف به طريق اولى حج نخواهد بود».4 4