104 از صور، جايز نمىدانند كه بايد براى توضيح بيشتر به كتب مربوط مراجعه كرد. 1
توجيه چهارم: «ابن زبير» آيه ( فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ ) را مربوط به كسى مىداند كه از ناحيه دشمن و مرض و امثال آن، از رفتن به مكه و انجام دادن حج بازمانده است و هنگامى اين ممنوعيت برطرف شود كه وقت حج گذشته است.
به عقيده او چنين كسى وارد مكه مىشود و بعد از طواف و سعى، مُحِلّ مىشود و سال ديگر، حج به جا آورده و قربانى مىكند. طبعاً در فاصله بعد از مُحِلّ شدن و حج سال ديگر، از همه امور حلال بهرهمند مىشود و براى همين به اين حج «حج تمتع» مىگويند و چنين كسى مصداق آيه شريفه است كه مىفرمايد: ( فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ ).
ولى اين توجيه از اصل غلط است؛ زيرا چنانكه قبلاً گفتيم: وظيفه كسى كه از ناحيه دشمن يا هر عامل ديگر از حج يا عمره ممنوع شده، اين است كه او در همان جا قربانى كند و مُحِل شود، نه اينكه در حال احرام بماند تا بعد از رفع ممنوعيت به مكه برود و با انجام دادن عمره مُحِل شود و اين توجيه چهارم با ظاهر ( فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ ) و عمل پيامبر اكرم(ص) كه بعد از ممنوعيت در حديبيّه با قربانى، مُحِلّ شد نيز مخالف است و جمله ( فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ ) نيز در صدد بيان حكم جديد است.
با توجه به توضيحاتى كه در مورد توجيهات چهارگانه آيه داده شده، روشنترين و مناسبترين صورت، همان توجيه اول و دوم