97 جاى عبداللهبنسعد به امارت مصر گماشت؛ امّا به محض اينكه مصريان مدينه را ترك كردند، نامهاى به فرماندار مصر نوشت و از او خواست تا معترضان را به سختى مجازات كند. 1 مصريان در راه بازگشت، حامل نامه را دستگير و پس از اطّلاع از محتواى آن، به مدينه مراجعت كردند. شيوع اين خبر، كوفيان معترض را نيز به مدينه بازگرداند. در اين ميان، مردم مدينه هم كه از عثمان ناراضى بودند، به جمع آنان پيوستند. آنها ابتدا خانۀ عثمان را محاصره و سپس از وى خواستند تا خود را از خلافت خلع كند؛ امّا او گفت لباسى كه خدا بر تن وى كرده است، بيرون نخواهد آورد. خليفه حدود چهل روز در محاصره بود. او طى اين مدّت، از تمامى شهرها - حتّى شام - تقاضاى كمك كرد؛ ولى كسى به يارى وى برنخاست. سرانجام شورشيان وارد خانه شده و او را كشتند. 2
4. اقدامات
الف) جمعآورى قرآن
يكى از اقدامات عثمان، جمعآورى قرآن بود. او پس از آن كه مشاهده كرد اختلاف شديدى ميان مُصحَفها به وجود آمده است، به همۀ شهرها نوشت كه قرآنها را جمعآورى و نزد وى ارسال كنند. سپس آنها را آتش زد و افرادى چون زيدبنثابت، نافع بن طريف، عبدالله بن وليد خزاعى و عبدالرحمان بنابى لبابه را برگزيد تا نسخۀ جديدى بنويسند. آنان ابتدا سورههاى بزرگ و سپس سورههاى كوچك را كنار هم قرار دادند و چندين نسخه از آن را استنساخ كردند. آنگاه عثمان نمونهاى