83تشكيل ديوان را به تقليد از ملوك شام به اجرا گذارد و براى افراد، به ترتيب سابقهاى كه در اسلام داشتند، مقرّرى تعيين كرد. وى مناطقى مانند:مدينه، مصر، جزيره، كوفه، بصره، شام، فلسطين، موصل و قنسرين را نيز شهر و ناحيه ناميد. يهوديان خيبر را هم از حجاز اخراج كرد و اعراب را به مناطق فتح شده كوچ داد. منابع سنّى، برخى از اقدامات او را ابتكار او دانسته و آوردهاند كه وى، نخستين كسى بود كه شلّاق به دست گرفت؛ براى زمين، ماليات و براى طبقات مختلف اهل كتاب، جزيه مشخّص كرد؛ امور قضاوت هر شهر را به فردى سپرد؛ مسجدالنّبى را تخريب كرد و در جهت خانۀ عبّاسبنعبدالمطّلب توسعه بخشيد؛ براى زنان و مردان مدينه، امام جماعت جداگانهاى در نظر گرفت. 1
ب) بدعتها و نوآورىها
عمر، بدعتها و نوآورىهايى را نيز بر پايۀ نظرات شخصى خود به وجود آورد؛ از جمله متعۀ حج و ازدواج را تحريم كرد كه زمان رسول خدا(ص)و ابوبكر، حلال و رايج بود. وى نماز تراويح و شبزندهدارى در ماه مبارك رمضان را نيز واجب ساخت و دستور داد تا در نماز تكتف كرده و دستهاى خود را بر سينه نهند. همچنين مردم را از خواندن نماز مستحبّى پس از نماز عصر نهى كرد و برخى را نيز به همين دليل شلاق زد. 2
ج) جلوگيرى از نقل حديث
يكى از وقايع مهمّى كه در دورۀ خلافت ابوبكر اتّفاق افتاد و از سوى عمر نيز با
جدّيّت تمام پىگيرى شد، مسئلۀ جلوگيرى از نقل احاديث و سخنان رسول خدا(ص)بود. منابع آوردهاند كه وى با اين استدلال كه استفاده از روايات يا نقل آنها ممكن است باعث كم و زياد شدن حرفى از آنها و كنار گذاشتن كتاب خدا شود، هرگونه