464 و سركشها و شيطانها را از سر راه تكامل بشرى برداشت؟ و تا باقىمانده آثار فكرى و عملى اينان پابرجاست، ممكن نيست فكر و اراده مردم پيش برود و استعدادها بيدار و فعال گردد. اگر همدستى و همفكرى در ميان مردم باشد. گرچه هيچ سلامى هم نداشته باشند، مىتوانند با «ريگ و سنگ»، سركشانى را كه مردم را به عبوديت و بندگى خود مىخوانند، از سر راه بردارند و دفن كنند. 1
5. رمى جمرات، نماد همانند سازى خويش با حضرت ابراهيم(ع)
گرچه رسالت اصلى پيامبرانى چون حضرت ابراهيم(ع) الهى كردن آدميان است، براى آنها كه گنجايش روحى آنها در اين اندازه نيست، راه تشبه به پيامبران الهى هموار است. براى هر انسانى كه سر در سوداى تعالى معنوى و عروج روحانى دارد، اين امكان فراهم است كه اگر توان خدايى شدن ندارند، پيامبرگونه شود و پا در جاى پاى پيامبران بنهد. در حقيقت كسى كه رمى جمرات مىكند و از ابليس و وسوسههايش و از نفس و خواستههايش، بيزارى مىجويد و آنها را هدف سنگ برائت خويش قرار مىدهد، شبيه ابراهيم شده است و از ابراهيم(ع) آموخته است كه هر آنچه مانعى بر سر راه تسليم در برابر خواست پروردگار هست، بايد رمى شود. چنين كسى شبيه پيامبران مىشود، و از او بوى نبوت به مشام مىرسد. امام محمد غزالى در اينباره مىنويسد:
و اما انداختن سنگ، مقصود وى اظهار بندگى است بر سبيل تعبد محض، و ديگر تشبّه با ابراهيم - صلوات الله عليه - كه بدان جايگاه، ابليس پيش وى آمده است تا وى را در شبهتى افكند، سنگ بر وى انداخته است، پس اگر در خاطر تو آيد كه شيطان، وى را پيدا آمد و مرا پيدا نيامده است، بيهوده سنگ چه اندازم، بدان كه به همين خاطر، شيطان براى تو پيدا آمد، سنگ