422

9. دعا براى ديگران در سرزمين عرفه

گاهى دعا، از روى خودخواهى است؛ به اين معنا كه شخص، تنها براى خود دعا مى‌كند، و به ديگران دعا نمى‌كند. توصيه اهل بيت: مبنى بر دعاى به ديگران، افزون بر آنكه راهكارى عملى براى رفع خودخواهى در انسان و ايجاد خيرخواهى نسبت به ديگران است، يكى از عوامل استجابت دعا و يكى از شيوه‌هاى دستيابى به بيش از خواسته‌هاى خود است، امام باقر(ع) مى‌فرمايند:

اسرَعُ الدُّعاءِ نُجْحاً لِلاِجابةِ دُعاءُ الاَخِ لاَخيهِ بِظَهرِ الغَيبِ يَبدَءُ بِالدُّعاءِ لاَخيهِ فَيقولُ مَلَكٌ مَوكَّلٌ بِهِ: آمينَ وَ لَكَ مِثلاهُ. ¹

دعايى كه در اجابت كامياب‌تر است، دعاى برادر است براى برادر دينى خود در پشت سر او؛ او براى برادرش دعا مى‌كند، و فرشته‌اى كه بر او گمارده شده است، مى‌گويد: آمين و براى تو باد دو برابر آن.

حكايت

على بن ابراهيم به نقل از پدرش مى‌گويد: «عبدالله بن جندب» را در عرفات ديدم كه زمانى طولانى دست به‌سوى آسمان بلند كرد. سيلاب اشك از گونه‌هايش بر زمين سرازير بود، به‌گونه‌اى كه من شخص ديگرى را اين چنين در حال مناجات نديدم. پس از فراغت از مناجات به او گفتم: «كسى را بهتر از تو در حال نيايش نديدم» گفت: به خدا سوگند در آن حال، فقط برادرانم را دعا مى‌كردم؛ زيرا از امام موسى بن جعفر(ع) شنيدم كه فرمود: «كسى كه در غياب برادر [ايمانى] خود در حق او دعا كند، از جانب عرش ندا داده مى‌شود كه صد هزار برابرش براى تو خواهد بود». پس سزاوار نبود كه من صد هزار برابر، دعاى مستجاب را به خاطر يك دعا كه برآورده شدنش معلوم نيست، واگذارم. ²