421
8. عرفات و شكوه دعاى دسته‌جمعى
يكى از فرصت‌هاى استجابت دعا، دعاى دسته‌جمعى است. حضور در ميان جمع و دعا به همراه جمعيت، آن هم در مكانى به نام عرفات و در زمانى به نام عرفه، يكى از فرصت‌هاى استثنايى براى دعا و رسيدن به خواسته‌ها است. به تعبير آيت‌الله ميرزا ملكى تبريزى:
بدان كه اجتماع حجاج در دعا در يك ميدان و صحنه واحد، آن هم در حضور صلحا و اهل باطن و ابدال و اوتاد و غير آنها از انسان‌هاى بزرگ و كامل كه هيچ وقت حج از آنها خالى نيست، به همراه آن همه خواستن و طلب نزول رحمت و جود و كرم الهى كه گردن‌ها كشيده و ديده‌ها خيره شده و همه در حال تضرّع و زارى هستند، يكى از علت‌هاى تامه جهت استجابت و رسيدن به خواسته‌هاست، و براى اجتماع دل‌ها و همت‌ها تأثير ويژه‌اى براى رسيدن به مقصود و دستيابى به آرزوهاست. 1
استاد شهيد مرتضى مطهرى نيز دراين‌باره فرمود:
يكى از آثار حج، جنبه اجتماعى و هماهنگى آن است. فرق است كه كسى به تنهايى برود، مثلاً به عرفات براى دعا و يا با يك ميليون جمعيت باشد. در روح بشر خاصيت هماهنگى با جمع است كه از آن به «محاكات» تعبير مى‌كنند. اسلام از جنبه روانى به محيطهاى مذهبى و معنوى كه موجب برانگيخته‌شدن احساسات مكتوم است، اهميت مى‌دهد. مسئله محاكات از نظر علماى اجتماع تنها جنبه فيزيكى دارد، نوعى عكس‌العمل است در طبيعت، اما بايد به آن، جنبه روحى را اضافه كرد كه استعدادى در روح هست و احتياج دارد به بيدارى. در آن وقت است كه گاهى قوت اين عكس‌العمل صدها برابر اصل عمل مى‌شود. 2