397 مِنْ حَيْثُ أَفٰاضَ النّٰاسُ . ¹

شيخ محمود شلتوت در اين‌باره مى‌نويسد:

وقوف در عرفات، از مهم‌ترين مناسك حج است. تا آنجا كه از رسول‌خدا(ص) روايت شده است كه فرمودند: «حج يعنى وقوف در عرفات»؛ زيرا حضور در عرفات، از روى خشوع و صداقت است و انسان در آنجا منزلت، قدرت و موقعيت خود را فراموش مى‌كند، به همه مظاهر مادى پشت مى‌كند و از امتيازجويى فاصله مى‌گيرد. ²... وقوف در عرفات به معناى كنار نهادن نام و نشان، همراه با قلبى خاشع، دستانى برافراشته و پر از اميد، زبانى دعاگو و آرزويى صادقانه براى كسب مغفرت خداوند رحمان و رحيم است. ³

عارف بزرگ «ابوالقاسم قشيرى» مى‌گويد:

آيه شريفه به اين مطلب اشاره دارد كه خود را به امتيازاتى چون شكل ظاهر، لباس و صبغه (رنگ) نشناس! همانند يكى از مردم باش. هرگاه به گمان، كردارى مرتكب شدى، يا با تو، يا بر تو، يا از تو عملى سر زد، بر خداى عزوجل، استغفار كن و ايمان خود را تجديد نما؛ زيرا شرك خفى با قلب تو درآميخته است. ⁴

5. عرفات، سرزمين اشك

اشك نشانه فروتنى و بى‌كسى انسان است؛ پشيمانى او را، نسبت به گناهان و لغزش‌ها نشان مى‌دهد، حالت زارى و درماندگى در برابر پروردگار، درياى رحمت او