237«اين كرات معلّقه در فضا، بر گرد خورشيد در حال طوافاند؛ چون نور و حرارت خود را از او مىگيرند و محورى جز او ندارند. در داخل «اتم»، «الكترونها» بر گرد «پروتونها» در حال طوافاند؛ درست مانند سياراتى كه دور خورشيد مىگردند. خورشيد، با سيارات خود و اقمار آنها كه مجموعاً منظومه شمسى را تشكيل مىدهند در مدت 220 ميليون سال، يك مرتبه، به دور مركز كهكشان مىچرخند. سراسر عالم، از ذره نامرئى گرفته تا كرات منظومههاى شمسى و كهكشانهاى عظيم، همه در حال طوافاند. آيا انسان كه خود، جزئى از اجزاى اين دستگاه خلقت است، نبايد با اين مجموعه هستى، هماهنگ بوده، به پيروى از اين قانون عمومى، در حال طواف باشد.
آرى، انسان هم موظف به طواف است. منتها آنها طوافشان، طواف تكوينى و اضطرارى است، اما انسان كه عقل و اراده و اختيار دارد، بايد با عقل و اراده و اختيار خود، دور مبدأ و معبود خود، در حال طواف باشد، به گرد او بچرخد.
خانهاى را كه خدا از باب تشريف و تكريم آدميان، به نام خود تعيين كرده و در دسترس انسان قرار داده است، قبله خود بسازد و هنگام نماز و عرض بندگى به سمت آن بايستد، وقت تلاوت قرآن، رو به سمت آن باشد، موقع خوابيدن و نشستن به جانب آن بخوابد و بنشيند، در حال احتضار به سمت آن قرار گيرد و در ميان قبر نيز بهسوى آن دفن شود و خلاصه، حتى از دور، همواره در حال طواف بهسوى كعبه باشد و تمام حركات و سكنات و جنب و جوش و مرگ و حياتش، بهسوى خانه معبود
باشد.
چون نصيب تو نيست فيض حضور
باش اندر طواف خانه ز دور
در ركوع و سجود، سويش باش
تو هم از زائران كويش باش 1