55صورت جهل به استطاعت ذمه منوبعنه فارغ شده و در مورد اجرت با مستأجر مصالحه كند.آيت الله سبحانى.
-نيابت او صحيح است هر چند گناه كرده است.آيات عظام:سبحانى،فاضل و مكارم.
-در صحت حجّ غافل و جاهل اشكال است و احوط عدم اكتفا به حج آن دو.آيت الله صافى.
*118.نايب شدن مستطيع و نيز كسى كه حج بر او مستقرّ است،جايز نيست و اگر نيابت كنند،باطل است؛چه عالم بهحكم باشند يا نباشند.
استطاعت فرزند بدون استيجار
*حج براى خودش انجام دهد.(امام خمينى و آيات عظام:اردبيلى،تبريزى،1.صافى،نورى)
2.تفصيل.آيات عظام:خامنهاى 3.زنجانى 4.سبحانى 5.سيستانى 6.مكارم 7.وحيد.
-نيابت شخص مستطيع جايز نيست ولو اگر انجام دهد صحيح است.آيتالله بهجت و آيت الله فاضل(س 146)
-در هر صورت اگر نايب شد،حج نايب صحيح و ذمۀ منوبعنه برى مىشود.آيت الله جوادى.
-حج نيابى او صحيح است.آيت الله خويى(س146)
*151.اگر پدرى فرزندش را بدون استيجار،نايب قرار دهد و فوت كند و فرزند با ارثيّه پدر يا غير آن مستطيع شود،بايد اول براى خودش حج بهجا آورد؛و حتى اگر سهمالارث-مثلا-كالايى باشد و بتواند آن را تبديل به پول نمايد،بايد براى حج اقدام كند و براى پدر بعدا حج انجام دهد،يا ديگرى را