258به امام صادق عرض كردم: مراد اميرالمؤمنين از اين كلام چيست كه فرمود: «
إنَّ الإسلامَ بَدَءَ غَريباً وَ سَيَعُودُ كَما بُدِأَ فَطُوبى لِلْغُربَاء» ؛ «اسلام در اوايل بعثت براى مردم آشنا نبود و يك امر جديدى بود و در آينده، اسلام به همين غربت مبتلا مىشود. خوشا بهحال آنهايىكه در اين زمان با اسلام آشنايند». امام صادق(ع) فرمود: «وقتى حضرت قائم ظهور مىكند، مردم را به احكام جديدى دعوت مىكند؛ همانگونه كه پيامبر(ص) مردم را به احكام جديدى دعوت كرد». 1
بنابراين همانطورى كه مردم جاهليت از احكام حياتبخش اسلام خبر نداشتند و احكام اسلام براى آنها مطالب جديدى بود، در زمان حضرت مهدى(عج) مردم به قدرى از مسائل اسلامى فاصله مىگيرند، گويا با اسلام بيگانهاند. پس دعوت حضرت گرچه دعوت به اسلام است، اما دعوت جديدى به نظر خواهد رسيد.
انتظار واقعى در آخرالزمان دشوار است
طبيعى است اگر كسى بخواهد در چنين جامعهاى و ميان چنين افرادى كه از احكام و دين فاصله گرفتهاند، از منتظران واقعى امام زمان باشد، با مشكلات بسيارى مواجه مىشود. در بعضى از روايات انتظار آمده است: «شخصى كه منتظر حكومت عدل الهى است و خود را براى آن آماده مىسازد، همانند كسى است كه در راه خدا در خون خود غلطان است». 2
شيوع ظلم و جور
از ديگر علائم ظهور كه بيش از سيصد روايت درباره آن نقل شده، اين است كه ظلم جهان را فرا مىگيرد و جوامع بشرى از آتشى كه ظالمان برافروختهاند بهستوه مىآيند و بعد از فراگيرشدن ظلم:
«...بعد ما مُلِئت ظلماً وجوراً» 3آن مصلح و منجى