176
11. ابن ابى الحديد معتزلى (متوفاى 655 ه . ق)
وى مى‌گويد:
موسى بن جعفر بن محمد(عليهم السلام)، آن بنده صالح، كه فقه، دين، عبادت، بردبارى و صبر را يكجا در خود گردآورده بود، از مردان بزرگ ماست و نيز فرزندش على‌بن موسى(عليهما السلام) كه نامزد خلافت بود و به نام ولايتعهدى او، خطبه مى‌خواندند. وى داناترين، بخشنده‌ترين و خوش‌اخلاق‌ترين مردم بود. 1
12. ابن‌خلكان (متوفاى 681 ه . ق)
وى مى‌گويد:
على بن موسى(عليهما السلام) يكى از ائمه دوازده‌گانه شيعيان است. مأمون به سال 202ه.ق دخترش ام‌حبيب را به ازدواج او درآورد و او را به ولايتعهدى خود برگزيد و نامش را روى دينارها و درهم‌ها ضرب نمود. مأمون ازآن‌رو على بن موسى(عليهما السلام) را به ولايتعهدى برگزيد كه مردان و زنان كوچك و بزرگ بنى‌عباس را در شهر مرو، از توابع خراسان، گرد هم آورد. شمار آنان 33 هزار تن بود و على بن موسى را نيز فرا خواند. مأمون، على بن موسى را در بهترين جايگاه نشاند. خواص اوليا را گرد آورد و به آنها خبر داد كه مأمون، فرزندان عباس و على بن ابى‌طالب(ع) را به دقت بررسى كرده و در زمان خود، هيچ‌كس را برتر و شايسته‌تر از على بن موسى الرضا، به خلافت، تشخيص نداده است. از همين‌رو مأمون با على بن موسى الرضا بيعت كرد و دستور برچيدن نشان‌هاى سياه از روى جامه‌ها و پرچم‌ها را صادر نمود 2... ابونؤاس درباره على بن موسى الرضا چنين مى‌سرايد: «به من گفتند كه تو در بديهه‌سرايى همتايى ندارى...».