168و) «جاحظ» نيز 150سال پيش از تأليف نهجالبلاغه گفته است: «خطبههاى على(ع)، مدون و محفوظ و مشهور بوده است».
6. بخشهاى مهمى از فرمايشهاى امام على(ع)، در كتب پيش از نهجالبلاغه، به طور مستند آمده است و محدثان و دانشمندانى آن را نقل كردهاند؛ از جمله: نصربن مزاحم (متوفاى 212ه.ق)، علىبنمحمد مدائنى (متوفاى 225ه.ق)، عبدالعظيم حسنى (متوفاى 224ه.ق) ابراهيم محمد ثقفى (متوفاى283ه.ق) ابنصفار فروخ قمى(قرن سوم)، محمدبنجرير طبرى (متوفاى310ه.ق)، محمدبنعلى بابويه قمى(شيخ صدوق، متوفاى 381ه.ق)، محمدبنيعقوب كلينى (متوفاى 329ه .ق) و شيخ مفيد (متوفاى 413ه .ق) نقل شده است.
7. مگر منابع روايى اهلسنت و كتب صحاح و ساير مصادر معتبر حديثى آنها، در زمان پيامبر(ص) تدوين شده است؟ نه تنها چنين نبود، بلكه تا مدت بيش از صد سال پس از رحلت پيامبر(ص)، نگارش حديث به كلى ممنوع بود و اگر كسى به تدوين حديث مبادرت مىكرد، تحت تعقيب و مجازات قرار مىگرفت. احاديث مكتوب پيامبر(ص) همه سوزانده شد.
صحاح سته و منابع معتبر حديثى اهلسنت كه بيشتر در قرن سوم، تدوين شدند، عبارتاند از: صحيح بخارى (متوفاى256ه .ق)، صحيح مسلم (متوفاى261ه .ق)، سنن ابىداود (متوفاى 275ه .ق)، سنن ترمذى (متوفاى 279ه .ق)، سنن نسائى (متوفاى 303ه .ق)، سنن ابىماجه (متوفاى 273ه.ق)، مسند احمدبنحنبل (متوفاى 241ه.ق)، موطأ مالك بن انس (متوفاى 179ه.ق)، المسند الصحيح محمد بن حبان (متوفاى 354ه.ق)، علل دارقطنى (متوفاى 385ه .ق)، مستدرك حاكم نيشابورى (متوفاى 405ه.ق).
آيا مىتوان گفت همه كتابهاى حديثى اهلسنت بىارزشاند؛ زيرا بيشتر از دويست سال، با زمان صدور آن از رسولخدا(ص) فاصله داشتهاند؟