41جمعيت منتقل شده به شام را عمدتاً «موالى»، يعنى عناصر عجم شهر كوفه كه با قبايل كوفه پيمان بسته بودند، تشكيل مىدادند. 1
دو- با توجه به سياست شيعهزدايى «زياد»، به نظر مىرسد كه عده فراوانى از جمعيت شيعه كوفه از اين شهر كوچ كرده باشند. با اين حال، جمعيت كوفه در سال 60ه.ق يعنى زمان شروع نهضت امامحسين(عليه السلام) را مىتوان براساس نامههايى كه كوفيان به آن حضرت(عليه السلام) نوشتند، تخمين زد. در برخى از اين نامهها از سپاه صد هزار نفرى آماده به خدمت ياد شده 2 كه با احتساب عناصر مختلف امام در كوفه به رقمى بيش از اين مقدار خواهيم رسيد. همچنين معاويه قبل از مرگش ضمن سفارش اهل كوفه به يزيد، از صد هزار شمشير كشيده در كوفه نام مىبرد. 3 بنابراين، اگر تعداد بيعتكنندگان با مسلم را طبق روايات مختلف تاريخى، دوازده هزار يا هجده هزار يا بيست هزار يا چهل هزار نفر بدانيم 4 باز از نصف جمعيت كمتر خواهد بود. و نيز اگر تعداد نفرات لشكر عمربنسعد را در كربلا طبق روايت منسوب به امام صادق(عليه السلام) سى هزار نفر بدانيم 5، از ثلث جمعيت كمتر خواهد بود. همچنين از اينجا مىتوانيم تعداد سپاهيان شصت هزار نفرى مختار 6 را در سال 66ه.قتوجيه نماييم، زيرا اغلب سپاهيان او را افرادى تشكيل مىدادند كه در كربلا شركت نكرده بودند.
يادآورى اين نكته لازم است كه ياقوت حموى دو روايت مختلف تاريخى نقل مىكند كه در يكى از آنها جمعيت عرب كوفه را هشتاد هزار خانوار و در ديگرى بيست هزار خانوار ذكر مىكند. 7 اما اشكال اين دو نقل آن است كه:
اولاً: با روايات و شواهد تاريخى كه ذكر نموديم، تعارض دارند؛
ثانياً: زمان مشخصى براى اين جمعيت، به جز زمان بنىاميه ارائه نمىدهند.