216كوفه كه مركز انقلاب عليه حكومت اموى بود، بيرون نموده و به بصره و شام منتقل كند. 1
مهمترين بهرهاى كه موالى از پيمان بستن با قبايل اعراب مىبردند، آن بود كه هنگام ارتكاب جنايت و محكوم شدن به ديه، افراد قبيله به يارى او مىشتافتند 2، همچنانكه در جنگها همراه قبيله همپيمان خود مىجنگيدند. 3
اما با آنكه پيامبر اكرم(صلى الله عليه و آله) فرموده بود: «مَولَى القَومِ مِنهُم»؛ «موالى هر قومى همانند افراد آن قوم هستند»، عربها آنها را از بسيارى از حقوق اجتماعى، محروم مىكردند. 4
يكى از مهمترين حقوق اجتماعى كه موالى از آن محروم بودند، مساوات در بيتالمال بود، ازاينرو هنگامى كه حضرت على(عليه السلام) براى اولين بار موالى را با ديگر كوفيان در پرداخت «عطاء» يكسان قرار داد، با اعتراض شديد كوفيان عرب روبهرو شد كه در جواب آنها فرمود: «آيا مرا فرمان مىدهيد كه پيروزى خود را با جور و ظلم به دست آورم». 5
يكى ديگر از تبعيضاتى كه نسبت به موالى انجام مىشد، تبعيض در امر ازدواج بود؛ بدين ترتيب كه از آنها زن مىگرفتند، اما به آنها زن عرب نمىدادند.
اين دو تبعيض، در روايتى كه در جوامع روايى شيعه نقل شده است، به وضوح بيان شده است. در اين روايت كه از امام صادق(عليه السلام) نقل شده است، آن حضرت مىفرمايد:
در زمان حكومت حضرت على(عليه السلام) موالى نزد آن حضرت(عليه السلام) آمده و عرض كردند: ما از اين عربها به تو شكايت مىكنيم؛ زيرا پيامبر خدا(صلى الله عليه و آله) به ما عطايى مساوى عرب مىداد و سلمان، بلال و صهيب را (كه غير عرب بودند) از ميان زنان عرب تزويج نمود، اما اينها با ما چنين نمىكنند.