215يك - بيت عَبْدالمَدان در بنىحارث؛
دو - بيت زُرارة بن عَدَس در بنىتميم؛
سه - بيت حُذَيفة بن بَدْر در خَراره. 1
و اما مهمترين طبقه اجتماعى موجود در كوفه طبقه موالى بودند كه يكى از ضعيفترين طبقات اجتماعى كوفه به شمار مىرفتند و بعد از آنان طبقه بردگان (عَبيد) قرار داشتند. موالى جمع مَولا و در اصطلاح آن روز كوفه به عجمهايى گفته مىشد كه با قبايل عرب پيمان بسته و جزء آن قبيله شمرده مىشدند.
اين عجمها، يا ايرانيانى همانند سپاه چهارهزار نفرى حمراء ديلم بودند كه به سپاه اسلام پيوسته و سپس با قبيله بنىتميم پيمان بسته و تحت ولاء آنها در آمدند و موالى آنها ناميده شدند 2، يا ايرانيان و ديگر مليتهايى بودند كه داوطلبانه به كوفه هجرت كرده و در آن شهر ساكن شده و سپس براى بهرهبردارى از حقوق اجتماعى، ولاء قبيلهاى از قبايل عرب را پذيرفته بودند و يا بردگانى كه پس از مدتى به وسيله مالك خود آزاد مىشدند و پس از آزادى، ولاء او را قبول مىكردند كه به اين نوع موالى «موالى العتق» مىگفتند. 3
با بنيانگذارى شهر كوفه، علاوه بر حمراء ديلم جمعيت زيادى از عجمها كه عمدتاً ايرانى بودند، به شهر كوفه مهاجرت كرده و نظام ولاء با قبايل را پذيرفتند تا جايى كه گفته شده است در زمان حضرت على(عليه السلام) جمعيت آنان حدود جمعيت كوفه را تشكيل مىداد. 4 زمان حكومت معاويه جمعيت آنان حدود بيست هزار نفر شده بود. اين امر، معاويه را به وحشت انداخت، ازاينرو قصد كشتار آنان را نمود، اما سپس از قصد خود بازگشت 5 و به زياد بن ابيه حاكم كوفه دستور داد آنان را از