175مستحب شمرده شده است، يكى از ضرورىترين بنيانهاى يك شهر نو بنياد اسلامى، مكانى به نام حمام بوده است. در زمان مورد بحث ما «حمامدارى» شغلى اشرافى تلقى مىشد و تنها ثروتمندان از عهده تأسيس و اداره آن بر مىآمدند و درآمد فراوانى را كسب مىكردند. از درآمد حمامهاى كوفه در زمان مورد بحث، مطلبى در تاريخ نيامده است، اما در همين زمان، درآمد بعضى از حمامهاى بصره، حدود هزار درهم در روز گزارش شده است. 1صاحبان اين حمامها اصرار فراوانى در مكتوم نگهداشتن مقدار درآمد خود داشتند تا رقيب كمترى پيدا كنند. 2
بعضى بر اين عقيدهاند كه حمامهاى كوفه در زمان حكومت زياد (50-53ه.ق) ساخته شد. 3 البته در روايات شيعه 4 و نيز گزارشهاى تاريخى 5، نصوصى وجود دارد كه از حمام رفتن حضرت على(عليه السلام) حكايت مىكند و اين بر وجود حمام در كوفه از مدتها قبل از زمان زياد دلالت دارد. آب حمامهاى كوفه به وسيله نهرهايى كه از رود فرات منشعب شده بود، تأمين مىگشت. 6
در باره كيفيت ساختمان حمام در زمان مورد بحث مطلبى به دست نيامد. 7 البته بعضى از كتابها به توصيف حمام در زمان عباسيان پرداختهاند كه به نظر مىرسد اين حمام بخشهاى مختلفى داشته كه هر بخش گرمتر از بخش پيشين بوده است. صحن حمام به واسطه روشن كردن آتش در زير كف آن، گرم نگاه داشته مىشد.