443حصبه و آبله بعض دمل و سرخجه پديدار شده، برخى از تأثير وجع آنها هلاك و بعضى نيز افتان و خيزان به‌جانب يمن فرار نموده و مستخلص شدند.
پس از آنكه سپاه و اردوى ابرهه به‌طور مذكور مضمحل و تباه شد، اهالى مكه به خيام و اردوى او هجوم نموده اموال و اشياء و اسلحه و اجناسى را كه توانستند گرفتند و از اين رو هريك از آنها به ثروت و يسار 1 بى‌پايان نائل شدند. در سايه حبيب حق و رسول رب الفلق - عليه و آله سلام‌الله - هم بدون زحمت و مشقت نائل غنيمت شدند و هم شأن و شهرت آنها زيادت گرديد و هم از شرّ يك دشمن بسيار بزرگ قوى كه شايعه صولت او اعراب جزيرةالعرب را به‌هول و هراس انداخته بود خلاص شدند و هم افراد قبايل كه با اينان معارض بودند، از جنگ و جدال آنان صرف‌نظر نموده و از طرف ايزد تعالى مؤيد و موفق گرديدند.
حضرت فخر رسل - عليه سلام‌الله الملك المنان - پنجاه و چهار روز پس از اين وقعه زيب‌بخش عالم شهود و وجود گرديدند، به اين حساب اياب و ذهاب ابرهه به مكه مكرمه در اواسط ماه محرم و ولادت باهرالسعادت حضرت پيغمبرى از شهور روميه در ماه نيسان كه مصادف شهر ربيع‌الاول بود واقع شده است. اعراب به اين سال كه پانصد و شصت و نهم حضرت عيسى‌المسيح بود عام‌الفيل نام نهادند و اين وقعه را مبدأ تاريخ اتخاذ كرده، عرض مسرت و افتخار و قصايد و مقطعات بسيار انشاد نمودند و قريشيان را تعظيم و توقير كرده و در حق آنها گفتند كه اينان اهل‌الله مى‌باشند، حضرت ايزد تعالى اعادى ايشان را مضمحل و هلاك ساخت.
در حق وقعه مشروحه اشعار و ابياتى كه شعراى قريش گفته‌اند حد و پايان ندارد، قصائدى را كه آن‌وقت انشاد شده و براى اثبات مدعا در نزد مورخين منتخب بود در اينجا درج و تسطير2 2 نموديم، ابيات آتيه از جمله قصيده‌اى است كه عبدالله بن هاشم در