426فرمودهاند از اينها معلوم مىشود كه ايمان توحيد حقتعالى است زيرا، كه مقابل شرك توحيد است.
حضرت شيخ در باب سيصد و هشتاد و سيم فتوحات خود پس از آنكه اين مسأله را به تفصيل بيان مىنمايد گويد كه: بعضى از علما اين بحث را ترك كرده و برخى چنانكه از حقتعالى تلقى كردهاند حل و كشف نمودهاند.
سؤال: مجالست كردن با جانّ ممدوح است يا مقدوح. 1
جواب: مذموم است محمود نيست، هريك از علما كه مجالست با آنان را تجويز كند جاهل است، زيرا كه چون علىالاكثر مانند فساق انسان فضولى مىباشند فراركننده از آنها مانند كسانى است كه از فساق انسان فرار كند چون اصل آنان آتش است، حركت آنها بسيار زياد است، به اين جهت هريك از آنها به فضولى مَيّال 2 مىباشند احدى از مجالست آنان خير نديده است، شرارت طايفه اجنّه به جلساء خودشان به شدت بوده با فساق انسان براى اطلاع به عورات بنىآدم سعى و كوشش مىكنند و اين رفتار خلاف است.
شيخ محىالدين در باب پنجاه و يكم فتوحات خود گويد كه: احدى به واسطه مجالست جن راجع به حقتعالى عبارهاى را تحصيل ننموده است، زيرا جنيان به صفات حضرت احديت جاهلترين عالم طبيعت مىباشند. ممكن است كسانىكه با آنان مجالست مىكنند خيال نمايند كه بهواسطه حوادث اكوان به وقوعات عالم كسب اطلاع بكنند، ليكن اين مسأله به كرامت حضرت احديت مخصوص است. كارى كه آنها مىتوانند كرد راجع به نبات و سنگ و اسماء و حروف و امثال آنها بوده چيزهايى را كه عبارت از علم سيميا 3 است مىفهمانند.