408حضرت شيخ عبدالوهاب شعرانى در يواقيت و جواهر خود، درخصوص وجود طايفه جن و وجوب ايقان در حق آنها مىنويسد كه: وجود طايفه جن خلفاً عن سلف مصدق و به شهادت قرآن كريم و كتب منزله سائره مثبت و محقق است، اين طايفه مخلوق ناطقاند، اكل و شرب مىكنند و مزاوجت و توالد و تناسل مىنمايند.
شيخ ابوطاهر قزوينى گويد: چيزى كه به وجود جن دلالت مىكند آن است كه آثار خفيه آن را مردم تخيل مىنمايند، فرقه معتزله وجود اجنه را انكار نموده و گفتهاند كه اجنه، از دُهاة 1 ناس و شياطين عبارت از مرده خلق مىباشند كه به اين واسطه گروه معتزله نص قرآن كريم را كه شامل وجود و اوصاف جنيان است رد و انكار نمودهاند.
سؤال: عموم خلق از چند اصل مىباشند؟
جواب: به قرارى كه امام ماوردى گفته است از چهار اصل - آنها نيز آب و خاك و آتش و هوا - هستند. آتش و هوا از خلق مخفى بوده و آب و خاك ظاهر و نمايان است، آتش چنانكه معلوم و محقق است، عبارت از نور و شعله و دخان است، نور محض ضياء است، دخان محض ظلمت شعله مارج متوسط، يعنى محض شر است. چون حضرت ايزد پاك جن را از مارج و آتش خلق كرده است، اجنه بهواسطه نور به ملائكه و از طرف ظلمت و دخان به شياطين انتساب دارند و بدين جهت جنيان مطيع و عاصى و مؤمن و كافر دارند. در قرآن كريم وَ الْجَانَّ خَلَقْنٰاهُ مِنْ قَبْلُ مِنْ نٰارِ السَّمُومِ 2 وارد شده است، در اين آتش اختلاف نمودهاند، بعضى برآناند كه آفتاب و برخى او را برق دانستهاند.