118
نصيحت حجاج
چون لازم است كه اكل و شرب و خواب و بيدارى و حركات و سكنات انسان، موافق عادت و طبيعت مملكتى باشد كه به آب و هواى آنجا پرورش يافته و بزرگ شده است، لهذا شخصى كه از مولد و وطن خويش مفارقت كرده و مخصوصاً به جانب حجاز احرام بند اعزاز [اعزام] مىشود، بايد اسبابى را تهيه كند كه وجود خود را از مخاطرات مهلكه برهاند و در وطن خود وجود خويش را هر قسم كه عادت داده است در مدت سياحت هم آن طور گذران نمايد كه تبدّلات و تغيرات ظاهره ضروريه وجود او را نيازرده و به ناخوشىهاى وخيم دچار نكند.
چون بعضى از اهالى بلاد بارده اين ملاحظات را ندارند، لهذا در نقطه مقدسه حجاز به انواع علل و امراض گرفتار شده، بالطبع از شرف زيارت برخى از اماكن مسعوده محروم مىشوند.
چون مسافرين به نيت سياحت قطعهاى از وطن خويش درآمدهاند كه ابداً آنجا را نديدهاند، بناء عليه در بحر و بر از بىمناسبتى سرما و گرما و شدت و ضعف خواب و بيدارى، به كلى بىراحت و حضور مىمانند، مخصوصاً در باب اطعمه زحمت زياد كشيده و در امر مهم حفظ الصّحه عاجز مىمانند. اين حالت در وجود انسان تبدّلات عظيمه را باعث شده، معده و مزاج را افساد و اخلال مىكند. زيرا كه هركس موافق طبيعت بلده خود نشست و برخواست نموده و اكل و شرب مىنمود، در اين راه حرارتى را خواهد ديد كه در مملكت خود نديده و سى منزل على التّمادى 1 پنير و زيتون خواهد خورد.
اگرچه بديهى است حجاج هنگام وصول به مكه مكرمه و مدينه منوره، از جيادت و صفوت هوا استفاده خواهند كرد ولى چون به طبيعت و هواى خطه حجاز اطلاعات سابقه ندارند، تحمل عبادت فوق العاده و اكل اطعمه و ميوههاى مختلف مىتواند براى