119حاجيان مخاطرات زياد تدارك كند. اگرچه بهواسطه آثار صحيحه و اخبار متواتره ثابت است، كه در حرمين اجر عبادات مضاعف مىشود، ولى چون طاعات ربّ احد به صحت وجود مستند است، لهذا زنده داشتن وجود هم اهمّ و الزم است.
بنابراين حاجيان بايد در نزد خود لباس زمستانى هم داشته و موافق هواى هر موقعى لباس پوشند و در حفظ صحت وجود منتها درجه دقت و بذل مجهود 1 كنند و در معاودت به عبث ناخوش و گرفتار نشوند.
حَبّهاى مليّن، ادويه منقبض و چايى و ساير چيزها بايد همراه داشت، خواه در دريا و خواه در صحرا، صبح و شام صرف چايى بايد كرد، اگر ممكن باشد شام و نهار شوربا 2 و اطعمه مطبوخه بخورند و از خوردن ميوه و طعام به حالت دلتنگى، يعنى از تغيير عادت تناول طعام احتراز نمايند. اگر در طبيعت لينت و يا انقباض حاصل شود، بايد بيست و چهار ساعت نگذشته از خود دفع كنند.
در حالتى كه در كشتى به تأثير گرما يا سرما، انحراف مزاج طارى 3 شود، از اينكه انسان ناخوش شده و به آرزوى خود نرسد، بهتر و مناسبتر آن است كه تن خواه 4 را اعتنا و اهميتى نداده و به موقع كشتى داخل شود، زيرا تن خواهى كه در امر حفظ صحت وجود صرف شود، چنانكه در فوق ذكر شد، داخل تن خواهى است كه براى ايفاى حج تدارك و ادّخار كرده شود.
اگرچه شبهه نيست كه حضرت حافظ حقيقى، حفظ و حراست خواهد نمود ولى تشبّث [توسّل] به اسباب هم، در هر چيزى شرط اعظم بوده. هنگام دخول به احرام نبايد در زير هوا خوابيد و در وصول به جده نبايد يك دفعه اطعمه غيرمناسب خورد.
براى تقويه معده و وجود، بايد شوربايى خورد كه از آب گوشت پخته شده باشد و