114
اسباب ظهور امراض در مكه
در اوايل، حجاجى كه با محمل شام مىآمدند، روى چاههايى كه در راه عمره است و حجاج محمل مصر نيز در مقابل موقع شيخ محمود نام ركز خيام نموده، در مدت اقامتشان مزخرفات گوسفندانى را كه قربان مىكردند، همان طور گذاشته و نمىپوشانيدند و لاشههاى شتر و اسب و ساير حيوانات را كه بهواسطه خستگى راه تلف مىشدند، در ميان چادرها به همان حالت مىگذاشتند و اكثر كسانى كه در مراجعت از عرفات، كه براى رمى جمرات به منا نازل مىشدند، مزخرفات قربانها را در مقابل چادر گذاشته و كسانى هم كه عوض گوسفند، بز قربان مىكردند، جسد آنها را تماماً در محلى كه بريده بودند گذارده و اجساد شترانى را هم كه در عقب جمره بزرگ نحر كرده بودند در محل ذبح مىگذاشتند.
از مزخرفات راه عمره و ساحه شيخ محمود كه در ميان چادرها ترك مىشد و از مزبلههايى كه در ميان كوچههاى محلات بود، طورى عفونت حاصل مىگرديد، كه اكثر اوقات عابرين از رايحه كريهه آنها عاجز و ناچار مىماندند و اكثر كسانى كه در داخل خيام مقيم بودند به ناخوشىهاى صداع مفرط و به هم خوردگى دل و انقلاب مزاج مبتلا مىگشتند.
در منا از اجساد حيوانات مذبوح، كه در ميان چادرها ترك مىشد، عفونتى حاصل مىگرديد كه به وصف نمىآيد، حجاج بيچاره در آن چنان جاى گرم و در ميان تعفّن