55
تحليل كارآمدى دستگاه حج و ارائه بسته آغازين براى بهرهور سازى حج ابراهيمى(ع) اقتصاد حج از زاويهاى ديگر
يدالله دادگر 1
چكيده
اقتصاد حج، در مفهومى كلى، به معناى تجزيه و تحليل علمى و كارشناسانه عملكرد دستگاه حج، با استفاده از تكنيكها، الگوها و متدولوژى اقتصاد است. بنابراين ارزيابى اقتصادى يك دستگاه با تقاضاى آن دستگاه، قدم اول در پذيرش اعتبارسنجى از سوى آن دستگاه است كه درخواستى پسنديده و كارساز است. حج وظيفهاى عبادى، براى آن دسته از رهروانى است كه توانمندى اجراى آن را دارند. حج با شكوه معنوى خاص خود، رسمى اجتماعى است كه با فرض فراهم آمدن مجموعهاى از توانمندىهاى انفرادى و بسترهاى اجتماعى لازم، زائران مىتوانند بهترين بهرهمندى را از اين آيين خداوندى بهعمل آورند.
يك هدف از تحقق اين پديده عظيم، هجرت از ضعفها و ناراستىها و تلاش براى نزديكى به مركز شفاف بركات خداوندى است. در عين حال ضمن انجام دادن اين عبادت، زمينه گفتمانى صميمى با ديگر رهروان، و اصلاحپذيرى ماندگار پس از بازگشت به وطن وجود دارد. ازاينرو بايد ديگر امور مربوط به اين مراسم، مانند اتصال به سازمان حج، تأمين توشه سفر و ديگر تداركات، تنها نقش ابزارى داشته باشد.
اين سفر از منظر اقتصادى، كارگزاران، متقاضيان و عرضهكنندگان معينى دارد كه، افزون بر صاحبخانه اصلى (خداى وصفناپذير)، مىتوان از حجاج، سازمان حج و كاروانهاى مربوط، مبلغان حج، متوليان حرم الهى و جامعهاى