179هواپيمايى عربستان انتقال قريب به 54 درصد از زائران ايرانى را به خود اختصاص داده كه بازار خوبى براى آنها شده است. 1برآوردها نشان مىدهد كه ايرانيان سالانه براى حج به طور متوسط حدود 2/5 ميليارد دلار ارز، از جمله جهت نقل و انتقال حجاج و عمدتاً به سود عربستان هزينه مىكنند و اين علاوه بر خريد سوغات و برخى مخارج ديگر ازجمله هزينههاى ويزاست كه مجموعا حدود 5 ميليارد دلار تخمين زده مىشود و در ميان كشورهاى اسلامى رتبه اول را دارند.
اگر هر زائر ايرانى خانه خدا بين سىصد تا هفتصد دلار در عربستان، خدمت - علاوه بر خدمات كاروان - و كالا و از جمله بيشترين آنها سوغات خريد كند، سالانه قريب به پانصد ميليون دلار نيز براى اين منظور از كشور خارج مىشود. برخى از حجاج، ليست بلندى را براى خريد سوغاتى همراه دارند و چمدانهاى بزرگى در بازگشت همراه زائران است.
فروشندگان عربستانى نيز براى جذب بيشتر مشتريان ايرانى اقدام به يادگيرى زبان فارسى كردهاند تا بهتر بتوانند با مشتريان ايرانى خود ارتباط برقرار كنند؛ يعنى همان وضعيتى كه در بازارهاى عراق و سوريه نيز وجود دارد.
از سوى ديگر، حجاج ايرانى در چهل روز نخست مراسم 19 ميليون تماس تلفنى از طريق 7/500/000 تماس از ايران به مقصد عربستان داشتهاند كه به 17 ميليون دقيقه مكالمه تلفنى مىرسد. افزون بر اين 1/200/000 ارتباط تلفنى حجاج ايرانى از عربستان به مقصد كشورمان با حدود دو ميليون دقيقه مكالمه انجام شده است. مىتوان تخمين زد كه اين رقم به نزديك سى ميليون دقيقه براى حدود 55 روز 2 هم برسد.
اثرات تقاضاى ايرانيان
1. خروج نسبى بالاى ارز از كشور
كشورهاى اسلامى هر يك به نوبه خود مىكوشند خدمات هرچه بيشترى براى حجاج كشورشان از منابع داخلى و بهويژه از طريق بخش خصوصى تأمين نمايند. بدين لحاظ بهويژه از نظر حمل ونقل - با ظرفيت كافى - و اسكان، شركتهاى خصوصى در بيشتر اين كشورها در رقابتى تنگاتنگ با يكديگر قرار دارند و علاوه بر تجهيز ملزومات سفر از كالاهاى ساخت داخل، بازار رقابتى آنها را مجبور