315

سه - روايات «منزلت»

پيش‌تر، روايات بسيار نقل كرديم كه مضمونشان قرار دادن نسبت بين اميرمؤمنان(ع) و پيامبر(ص)، همچون نسبت بين هارون و موسى(ع) بود جز در مسئله نبوت. در آنجا اشاره كرديم كه هارون در كار موسى با او شريك بود و مقتضاى اين مشاركت ايجاب مى‌كرد كه در صورت مرگ يا غيبت موسى، هارون قائم مقام او شود. اما چون پس از مرگ موسى زنده نماند، به مقام وصايت نرسيد؛ نه اينكه در اين امر كوتاهى كرده باشد. بنابراين بايد گفت كه چون اميرمؤمنان(ع) بعد از پيامبر خدا(ص) حيات داشته، مقام وصايت براى او ثابت بوده است.

به همين روش، برداشت از اين سخن پيامبر خدا(ص) كه فرمود: «على نسبت به من، همچون من است نسبت به پروردگارم» ¹، مانند برداشت از روايت قبل است؛ يعنى همچنان‌كه پيامبر خدا(ص) به جانشينى از خدا، بر مسلمانان حكم مى‌كند و فرمان مى‌راند، اميرمؤمنان(ع) نيز به وصايت از آن حضرت(ص) فرمانروايى مردمان را بر عهده دارد.

چهار - روايات وجوب اطاعت از اميرمؤمنان(ع)

همچون سخن پيامبر خدا(ص) كه فرمود:

هر كه مرا اطاعت كند، خدا را اطاعت كرده و هر كه مرا نافرمانى نمايد، عصيان خدا كرده است. هر كه از على پيروى كند، مرا پيروى كرده و هر كه از فرمان على سرپيچى كند، از من سرپيچى كرده است. ²

نيز فرمود(ص): «اى على، هر كه از من جدايى گزيند، از خدا منقطع گرديده و هر كه از تو روى بگرداند، از من بريده است». ³