236حضرت با اقامۀ فرايض و اجراى حدود الهى و فيصله دادن دعاوى بر پايه احكام اسلام، دعوت مردم به دين حق، جهاد در راه گسترش و حفظ آن و امورى اين چنين، اسلام را در متن زندگى مردم به صورت عملى، اجرا و پياده كند.
اين مطلب، از آيات فراوانى كه مردم را به اطاعت پيامبر خدا(ص) فرا مىخواند و از مخالفت با او باز مىدارد، قابل استفاده است؛ همچون اين آيۀ شريفه: «هيچ مرد و زن مؤمنى در كارى كه خدا و پيامبرش حكم كنند، از خود اختيارى ندارد و هر كس فرمانبردار خدا و پيامبرش نباشد، به سختى در گمراهى افتاده است». 1
نيز آيهاى كه مىفرمايد: «پيامبر نسبت به مؤمنان از خودشان سزاوارتر است» 2 و بسيارى آيات ديگر.
امامت در باور شيعيان
به باور شيعيان، پس از پيامبر خدا(ص)، امامت، دنبالۀ راهبرى آن حضرت(ص) در هر دو زمينۀ سياسى و دينى است. اما عامۀ مسلمانان، اين امامت را مختص به جنبۀ سياسى مىدانند. هرچند، به ظاهر مسلمانان صدر اسلام آن را شامل جنبۀ دينى نيز مىدانستند و در مسائل دينى خود به خلفا مراجعه مىكردند و آنان طبق نظر و ارادۀ خود حكم و فتوا صادر مىكردند.
در اين ميان، عامۀ مسلمانان به كسانى جز خلفا نيز مراجعه مىكردند و از آنان هدايت و ارشاد مىطلبيدند. اما حكم قطعى و پايانى از آنِ حاكمان بود و مردم به ناچار به حكم و نظر آنان گردن مىنهادند. و بهتدريج با پست شدن حاكمان و آشكار شدن فسادِ خلفا و عدم آگاهىشان از مسائل دينى، حرمت ايشان در برابر عامۀ مردم بهطور چشمگيرى كاهش يافت؛ بهطورى كه مشروعيت احكام و تصميمات آنان را نپذيرفته و از رجوع به آنان در