1) . الفتوح، ابن اعثم، ج 4، ص 452، ذكر خارج شدن طلحه و زبير به سوى مكه براى عمره، درحالى‌كه قصدشان چيز ديگرى بود و مى‌خواستند عهد خود با على(ع) را زير پا بگذارند و ص 477، خبر كسى كه قرآن را براى اصحاب جمل مى‌برد و آنان را به پيروى از آن فرامى‌خواند؛ شرح نهج البلاغه، ج 2، صص 187 و 232 و ج9، ص112 و ج 10، ص 248 و ج 11، ص 17؛ المناقب، خوارزمى، ص 178؛ تاريخ الطبرى، ج 3، ص 36، در خبر رفتن على بن ابى‌طالب(ع) به سوى بصره و فرود آمدنش در ذى‌قار و ص 42، خبر جنگ جمل به روايتى ديگر. در اين كتاب، از جمله مى‌خوانيم: «عمر براى من حديث كرد كه ابوالحسن گفت: ابومخنف از جابر، از شعبى، از ابوالطفيل براى ما روايت كرد كه على(ع) فرمود: «از كوفه دوازده هزار و يك نفر به سوى شما مى‌آيند» و من اين افراد را در ذى‌قار شمردم، نه يك نفر زياد بود و نه يك نفر كم.

2) . السنن الكبرى، بيهقى، ج 8، ص 184، كتاب جنگيدن با اهل بغى؛ السنن الكبرى، نسائى، ج 5، صص 163- 165، كتاب خصائص: ذكر خصائص اميرمؤمنان على بن ابى‌طالب(ع): ويژگى حضرت در جنگيدن با مارقين؛ سنن دارقطنى، ج 3، ص 13، كتاب حدود و ديات و غيره؛ مجمع الزوائد، ج 6، ص 241، كتاب جنگيدن با اهل بغى: باب مربوط به خوارج؛ المصنف، عبدالرزاق، ج 10، صص 149 و 150، بخش مربوط به حروريه؛ المصنف، ابن ابى‌شيبة، ج 7، صص 555 و 559، كتاب فتنه‌ها: آنچه دربارۀ خوارج گفته شده؛ مسند بزار، ج2، ص196؛ المعجم الاوسط، ج 4، ص 228؛ كنزالعمال، ج 11، ص 322؛ فتح البارى، ج 12، ص 296؛ نيل‌الاوطار، ج 7، ص 350؛ تفسير الطبرى، ج 10، ص 157؛ تاريخ الطبرى، ج 3، ص 116، ذكر ماجراى خوارج و سپردن على(ع) كار را به حكمين و خبر روز نهروان؛ الامامة و السياسة، ج 1، صص 118 و 119، آنچه على(ع) دربارۀ خثعمى فرمود؛ شرح نهج البلاغه، ج 2، ص 272 و... مصادر فراوان ديگر. از خبرهاى جالبى كه بعضى علماى شيعه و اهل سنت نقل كرده‌اند و ما آن را به روايت شيخ مفيد در ارشاد، ج1، ص 317، از جندب بن عبدالله ازدى نقل مى‌كنيم، آن است كه راوى گويد: من در جنگ جمل و صفين با على(ع) هم‌ركاب بودم و هيچ شك و شبهه‌اى در جنگ با گروه مقابل نداشتم، تا اينكه به نهروان رفتيم و من دچار ترديد شدم و گفتم: با قاريان قرآن و انسان‌هاى برگزيدۀ دوران بجنگيم؟! اين كار بزرگى است! پس صبح هنگام، درحالى‌كه ظرف آبى با من بود از صفوف لشكر جدا شدم و به گوشه‌اى رفتم و نشستم. نيزه‌ام را در زمين فرو كردم و سپرم را رويش گذاشتم و سايه‌اى درست كردم. در اين هنگام اميرمؤمنان(ع) نزديكم آمد و فرمود: «اى برادر ازدى، آيا آب دارى؟» گفتم: «آرى». و ظرف آب را خدمتشان دادم. حضرت دور شد، چندان كه ديگر او را نديدم. لحظاتى بعد بازگشت و در سايۀ سپر نشست. سپس سوارى آمد و به حضرت(ع) گفت: «خوارج از نهر گذشتند». حضرت(ع) فرمود: «نه هرگز چنين نشده است». سوار گفت: «به خدا سوگند كه گذشته‌اند». امام(ع) با تأكيد فرمود: «نه هرگز عبور نكرده‌اند». چيزى نگذشت كه سوارى ديگر آمد و سخنان سوار اول را تكرار كرد و امام(ع) بار ديگر گفتۀ آنان را منكر شد. سوار دوم گفت: «به خدا سوگند كه ما به اينجا نيامديم، مگر اينكه پرچم‌ها و ابزارهاى جنگى آنان را در اين سو مشاهده كرديم». امام(ع) فرمود: «نه به خدا سوگند، بدين‌سو نرسيده‌اند؛ زيرا اين طرفِ نهر كُشتن‌گاه و هلاكت‌گاه آنان است». امام(ع) برخاست و من نيز بلند شدم و در دل خود گفتم: «ستايش خدايى را كه اين مرد را به من شناساند و كارش را بر من معلوم گرداند. ايشان يا دروغ‌گويى است پر جرئت، يا نشانه‌اى از سوى پروردگارش دارد يا عهدى از طرف پيامبرش. خدايا من با تو عهدى مى‌بندم كه در قيامت آن را از من طلب نمايى: اگر ديدم نهروانيان از نهر عبور كرده‌اند اول كسى خواهم بود كه با او مى‌جنگم و شمشيرم را در چشمش فرو مى‌برم، ولى اگر دانستم كه عبور نكرده‌اند، همراه با او با آنان جنگ خواهم كرد. پس به صفوف لشكر ملحق شديم و ديديم كه پرچم و لشكر در جايى قرار دارند كه امام(ع) فرموده بود. امام(ع) به كنارم آمد و پشت گردنم را گرفت و فرمود: «اى برادر ازدى، آيا حقيقت برايت روشن گشت؟» گفتم: «آرى، اى اميرمؤمنان». فرمود: «پس اين تو و اين دشمنت». پس به جنگ پرداختم، يكى پس از ديگرى آنان را به خاك افكندم تا اينكه خود بر زمين افتادم و بيهوش گرديدم. لشكريان مرا به عقب بردند و چون به هوش آمدم، كار جنگ پايان گرفته بود. اين مطلب را با تفاوتى اندك، در مصادر زير بنگريد: المعجم الاوسط، طبرانى، ج 4، ص 227؛ فتح البارى، ج12، ص 263؛ شرح نهج البلاغه، ج 2، ص 271؛ كنزالعمال، ج 11، ص 289.