192 مانند سلمان و عمار و بلال.
پاسخ به جزايرى: چنين روايتى با اين لفظ، 1 اصلاً در كتاب كافى و روضۀ آن و ديگر كتب اربعة مشهور نزد شيعه نيامده است؛ بلكه در كتاب رجالكشّى 2 و بعضى از كتابهاى ديگر كه در اثبات حديث، بر آنها تكيه نمىشود، آمده است.
بر فرض قبول روايت اين حديث، بر عنوان حقيقت هفتم جزايرى دلالت نمىكند؛ زيرا ارتداد در لغت به معناى رجوع و بازگشت از چيزى است. در چند آيه از قرآن كريم نيز به همين معنا اشاره شده است، آنجا كه قرآن مىفرمايد: فَلَمّٰا أَنْ جٰاءَ الْبَشِيرُ أَلْقٰاهُ عَلىٰ وَجْهِهِ فَارْتَدَّ بَصِيراً 3 و مىفرمايد: قٰالَ الَّذِي عِنْدَهُ عِلْمٌ مِنَ الْكِتٰابِ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ 4 و مىفرمايد: مُهْطِعِينَ مُقْنِعِي رُؤُسِهِمْ لاٰ يَرْتَدُّ إِلَيْهِمْ طَرْفُهُمْ . 5
هرگاه در كتاب خدا مراد از ارتداد، بازگشت از دين باشد، به صورت مقيد مىآيد، چنانكه خداوند مىفرمايد: يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللّٰهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ 6 و مىفرمايد: وَ مَنْ يَرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَيَمُتْ وَ هُوَ كٰافِرٌ فَأُولٰئِكَ حَبِطَتْ أَعْمٰالُهُمْ فِي الدُّنْيٰا وَ الْآخِرَةِ 7 و مىفرمايد: إِنَّ الَّذِينَ ارْتَدُّوا عَلىٰ أَدْبٰارِهِمْ مِنْ بَعْدِ مٰا