121بنابراين هيچ مانعى وجود ندارد كه پيامبر (ص) هر علمى را كه بخواهد، به حضرت على عليه السلام اختصاص دهد. بعيد نيست كه حضرت على عليه السلام آنچه را از پيامبر (ص) شنيده، در صحيفهاى نوشته و نام آن را «صحيفۀ جامعه» گذاشته باشد، يا اينكه بعدها به صحيفۀ جامعه معروف گرديده باشد. ذكر اين مطلب نيز لازم است كه غير از حضرت على عليه السلام ، افراد ديگرى از صحابه نيز بودند كه آنچه از پيامبر (ص) مىشنيدند، مىنوشتند؛ مانند عبدالله بن عمرو بن عاص. بخارى در روايتى از ابوهريره چنين نقل مىكند: «هيچيك از اصحاب پيامبر[ (ص) ] بيش از من حديث ياد ندارد، مگر عبدالله بن عمرو؛ زيرا او مىنوشت و من نمىنوشتم». 1
بعضى از بزرگان اهل سنّت نيز تصريح كردهاند كه حضرت على عليه السلام از جملۀ كسانى است كه حديث رسول خدا (ص) را مىنوشت و از جملۀ آنها ابنصلاح است كه مىگويد:
گروه اوّل از مسلمانان (صحابه) در نوشتن حديث پيامبر[ (ص) ] با هم اختلاف داشتند. بعضى از آنها نوشتن حديث و علم را خوش نداشتند و دستور به حفظ آنها مىدادند و بعضى، آن را اجازه مىدادند... تا آنجا كه مىگويد: از جمله كسانى - كه براى ما روايت شده - كه نوشتن را اجازه داده، يا به آن عمل مىكردند، حضرت على[ عليه السلام ] و فرزندش حسن[ عليه السلام ]، عبدالله بن عمر، انس و عبدالله بن عمرو بن عاص و عدۀ ديگرى از صحابه و تابعين مىباشند. 2
سيوطى مىگويد:
گروهى، نوشتن حديث را اجازه داده و به آن عمل مىكردند كه از آن جمله هستند: عمر، على[ عليه السلام ]، فرزندش حسن[ عليه السلام ]، ابن عمرو، انس، جابر،