86«محقق حلى» در كتاب «شرايع الاسلام» مىنويسد:
اگر زن آزاد عزل را در هنگام عقد نكاح شرط نكرده باشد و اجازه ندهد، برخى از فقها به حرمت آن و وجوب پرداخت ده دينار ديه فتوا دادهاند و برخى آن را مكروه دانستهاند؛ هرچند ديه را واجب مىدانند. اين قول به واقع شبيهتر است. 1
«فاضل ابى» در «كشف الرموز» نوشته است:
شيخ مفيد عزل را در جماع با زن آزاد، حرام، و بر آن ده دينار ديه واجب دانسته است و شيخ طوسى در كتاب نكاح آن را مكروه شمرده، و سلار نيز از او متابعت كرده است. شيخ طوسى در كتاب ديات به سبب وجود روايات، به وجوب ديه فتوا داده است. اين فتوا را ابوصلاح حلبى اختيار كرده و به كراهت عزل و عدم وجوب ديه معتقد شده است. دليل وى اصل عدم وجوب ديه مىباشد و دليل بدى نيست؛ زيرا قاعده اين است كه مال مسلمان حفظ شود و با مسئلهاى اختلافى به ضرر او حكم نشود. اين فتوا با روايتى كه صدوق از محمد بن مسلم نقل كرده است، تأييد مىشود. محمد بن مسلم از امام محمد باقر(عليه السلام) پرسيد: «حكم عزل چيست»؟ امام فرمود: «مرد، مالك منى خود است، هرگونه بخواهد عمل كند». 2
«شهيد ثانى» در كتاب «مسالك الافهام» پس از تعريف عزل و اشاره به اختلاف در حكم مسئله، مىنويسد:
بيشتر فقها و از جمله آنان، محقق حلى صاحب شرايع الاسلام، عزل را مكروه مىدانند و به اصل اباحه و به روايت صحيح محمد بن مسلم استدلال مىكنند