37آن مىافزايد؛ مسائلى را كه در دين است، از آن حذف مىكند؛ بهگونهاى كه حلال خدا را حرام و حرام خدا را حلال مىكند و سخنانى بر زبان مىراند كه مورد رضاى خدا نيست. از همين رهگذر است كه آيه مورد بحث ما با استفهام توبيخى و لحن شديد، درباره چنين افرادى نازل شده است: «و كيست ستمكارتر از آنكس كه بر خدا دروغ بسته يا آيات او را تكذيب نموده باشد؟»
در آيه ديگرى نيز با بيانى بهشدت تهديدآميز آمده است: (وَ مٰا ظَنُّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ يَوْمَ الْقِيٰامَةِ) ؛ «و آنان كه بر خدا دروغ مىبندند، درباره روز رستاخيز چه گمان كردهاند؟» (يونس: 60)
بخش پايانى آيه مورد بحث كه با عبارت قاطع: (إِنَّهُ لاٰ يُفْلِحُ الظّٰالِمُونَ) «در حقيقت ستمكاران رستگار نمىشوند» پايان مىپذيرد؛ در حقيقت هشدارى بسيار جدى از عذاب ابدى است.
اين حقيقت را در اين آيه نيز مىتوان به روشنى مشاهده كرد: (إِنَّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ لاٰ يُفْلِحُونَ)؛ «در حقيقت كسانى كه بر خدا دروغ مىبندند، رستگار نمىشوند». (نحل: 116)
آنچه در اينجا قابل توجه است، اين است كه اين آيات در برخى موارد به صورت مستقيم از بدعت سخن به ميان آورده و در بعضى موارد به صورت غيرمستقيم از راه اشاره به مفهوم كلى ايجاد تغيير در دين و افزودن بر آن يا كاستن از آن، درباره بدعت سخن گفته است.
ب) معنا و آثار بدعت از ديدگاه روايات
پيامبر اكرم(ص) فرمود:
إِيَّاكَ أَنْ تَسُنَّ سُنَّةً بِدْعَةً فَإِنَّ الْعَبْدَ إِذَا سَنَّ سُنَّةً سَيِّئَةً لَحِقَهُ وِزْرُهَا وَ وِزْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا. 1