22كند كه مسلمان را تا حدّ امكان نبايد از دين اسلام خارج كرده و متصف به كفر نمود، بلكه بايد مسلمان را به دو طبقه كامل و ناقص تقسيم كرد؛ زيرا ايمان، زياده و نقصان مى‌پذيرد.او براى اثبات مدعاى خود به رواياتى تمسك كرده از آن جمله؛ به سندش از انس نقل كرده كه پيامبر (ص) فرمود:

يخرج من النار من قال: لا اله الاّ الله و في قلبه وزن شعيرة من خير، و يخرج من النار من كان في قلبه وزن بُرّة من خير، و يخرج من النار من قال: لا اله الاّ الله و في قلبه وزن ذرة من خير. ¹

خارج مى‌شود از آتش [دوزخ] كسى كه بگويد لا اله الاّ الله در حالى كه در قلبش به اندازه جُوى از خير باشد. و خارج مى‌شود از آتش كسى كه در قلبش به اندازه گندمى از خير باشد. و خارج مى‌شود از آتش كسى كه بگويد:لا اله الاّ الله در حالى كه در قلبش به اندازه ذره‌اى از خير باشد.

زياده و نقصان ايمان نزد اهل سنت

بسيارى از علماى اهل سنت معتقدند كه ايمان داراى مراتبى است و زياده و نقصان مى‌پذيرد و لذا نبايد كسانى را كه در حدّ اعلاى از ايمان نيستند از ايمان خارج كرده و داخل در كفر نمود.

1. بيهقى در تفسير آيه:

(إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذٰا ذُكِرَ اللّٰهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَ إِذٰا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آيٰاتُهُ زٰادَتْهُمْ إِيمٰاناً وَ عَلىٰ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ) (انفال:2)