136حلاليت از افراد خانواده بپردازد. همچنين سعى كند نيازمندىهاى خانواده را به گونهاى تأمين كند كه در طول سفر حج او، دچار مشكلات شديدى نشوند. با آوردن هديه يا سوغات نيز، موجب افزايش صميميت در بين افراد خانواده شود. سوغات سفر در اين ميان به اندازهاى مؤثر است كه از مستحبات سفر است؛ چنانكه امامصادق عليه السلام مىفرمايد:
«هَديَّةُ الْحَجِّ مِنَ الْحَجِّ« 1؛ «هديةةة حج جزو [مخارج] حج است».
البته بايد توجه داشت كه تهيه سوغات نبايد حاجيان را از وظايف و اعمال باز دارد و به جاى حضور در حرمين شريفين، بيشترين وقت خود را در خيابانها و بازار سپرى كنند و به دليل خستگى از توفيق عبادت محروم شوند.
از سوى ديگر، حجگزار پس از بازگشت از سفر حج يا عمره، منزلت و شخصيتى ديگر خواهد داشت. خانواده و اقوام براى او احترام خاصى خواهند داشت، بدان شرط كه احترام خود را حفظ و قدر و منزلت خود را بشناسد و با رفتار مناسب موجب افزايش مهر و محبت ميان خانواده شود.
ب) افزايش مهر و محبت ميان اقوام
حجگزار يا عمرهگزار پيش از سفر، از اقوام، دوستان و آشنايان دلجويى مىكند يا حلاليت مىطلبد. اگر كسى از