277نيروى باطنى امامو پيامبران بزرگى كه از مقام امامت برخوردار بودند و جانشينانشان، در تربيت افراد مستعد و آماده و بيرون بردن آنان از ظلمت جهل و گمراهى بهسوى نور هدايت، بسيار تاثير گذارده است.
بىگمان، مقصود از امامت در اين آيه معناى سوم خواهد بود؛ زيرا مفهوم هدايت بر پايه آيات فراوانى از قرآن در مفهوم امامت نهفته است:
وَ جَعَلْنٰا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنٰا لَمّٰا صَبَرُوا وَ كٰانُوا بِآيٰاتِنٰا يُوقِنُونَ (سجده:24)
و از آنان پيشوايانى قرار داديم كه به فرمان ما (مردم را) هدايت مىكردند؛ چون شكيبايى نمودند و به آيات ما يقين داشتند.
اين هدايت به معناى ارائه طريق (نشان دادن راه) نيست؛ زيرا ابراهيم پيش از اين، از مقام نبوت و رسالت و هدايت بدين معنا برخوردار بود و مقام امامت پس از گذشتن از آزمونهاى مشكل و پيمودن مراحل يقين و شجاعت و استقامت به وى بخشيده شد. اين مقام با مقام هدايت به معناى بشارت و ابلاغ و انذار متفاوت است.
پس هدايت موجود در مفهوم امامت چيزى جز «ايصال به مطلوب» و «تحقق بخشيدن روح مذهب» و تربيت انسانهاى آماده نيست.
در حديثى از امامصادق(ع) به اين حقيقت كمابيش اشاره شده است:
ِإنَّ اللهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى اتَّخَذَ إِبْرَاهِيمَ عَبْداً قَبْلَ أَنْ يَتَّخِذَهُ نَبِيّاً وَ إِنَّ اللهَ اتَّخَذَهُ نَبِيّاً قَبْلَ أَنْ يَتَّخِذَهُ رَسُولاً وَ إِنَّ اللهَ اتَّخَذَهُ رَسُولاً قَبْلَ أَنْ يَتَّخِذَهُ خَلِيلاً وَ إِنَّ اللهَ اتَّخَذَهُ خَلِيلاً قَبْلَ أَنْ يَجْعَلَهُ إِمَاماً فَلَمَّا جَمَعَ لَهُ الأَشْيَاءَ قَالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً قَالَ فَمِنْ عِظَمِهَا فِي عَيْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي قالَ لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ قَالَ لا يَكُونُ السَّفِيهُ امامالتَّقِي. 1