213
1. داستان «افك» درباره كدام يك از همسران پيامبر(ص) بوده است؟
واژه «افك» بر وزن فكر، بنابر گفته «راغب»، به هر چيزى گفته مى‌شود كه وضع اصلى و طبيعى‌اش دگرگون شده باشد؛ براى نمونه، بادهاى مخالف را «مؤتفكه» مى‌نامند؛ زيرا از مسير اصلى‌شان منحرف مى‌شوند. سپس به هر سخن منحرف از حق و متمايل به خلاف واقع و دروغ و تهمت، «افك» مى‌گويند. 1
«مرحوم طبرسى» در «مجمع البيان» مى‌نويسد:
افك، هر دروغ ساده‌اى نيست، بلكه دروغ بزرگى است كه صورت اصلى مسئله را دگرگون مى‌سازد. بنابراين، خود كلمه افك، نشان‌دهنده اهميت اين حادثه و دروغ و تهمتى است كه در آن زمينه مطرح بود. 2
خداوند در آيه يازدهم سوره نور، درباره تهمت زدن به شخص بى‌گناهى در عمل منافى عفت، سخن مى‌گويد. درباره شأن نزول آيه نظرهاى گوناگون وجود دارد. بنابر پاره‌اى از روايات شيعى، آيه درباره «ماريه قبطيه» است كه «مقوقس»، فرمانرواى مصر آن‌را به عنوان كنيز به پيامبر(ص) اهدا كرد. 3 ولى بر پايه روايات بسيارى كه اهل‌سنت