143
على بن عيسى اربلى
وى مى نويسد:
پيامبران و امامان( عليهم السلام ) همواره مشغول به [ذكر] خدايند و قلبهايشان آكنده از [ياد] او و انديشه هايشان به جهان بالا وابسته است. آنها همواره در مراقبت اند، همچنانكه امام(ع) فرموده است: «خدا را آنچنان عبادت كن مثل اينكه تو او را مى بينى كه اگر تو او را نبينى، او تو را مى بيند». آنها هميشه متوجه او و به تمام معنا، رو به سوى او دارند تا آنجا كه هرگاه لحظه اى از اين رتبه عالى و شأن والا پايين آيند و به امور مباحى، از قبيل خوردن و آشاميدن مشغول شوند، آن را براى خود گناه و خطا مىدانند و از خدا طلب آمرزش مىكنند... و اينكه پيامبر(ص) مى فرمايد: «به درستى كه بر دل من آثارى از كدورت ظاهر مىشود و من روزى هفتاد مرتبه استغفار مىكنم» و اينكه فرمود: «كارهاى نيكوى ابرار، همچون گناهانى در نزد مقربان است» و فرموده هايى از اين قبيل، به همين مطلب اشاره دارد. 1
خواجه نصير الدين طوسى
وى مى گويد:
هرگاه كسى مرتكب كار حرامى شود يا امر واجبى را ترك كند، معصيتكار است و بايد توبه كند. اين نوع گناه و توبه مربوط به افراد عادى و معمولى است. ولى هرگاه امور مستحب را ترك كند و كارهاى مكروه را بهجا آورد، اين نيز نوعى گناه شمرده مى شود و بايد از آن توبه كند. البته اين نوع گناه و توبه مربوط به افرادى است كه از گناه قسم اول معصوماند. گناهانى كه در قرآن و روايات به برخى از انبياى گذشته، مانند