متن کتاب پدیده قرآنی - جلد 1 - صفحه 83

(13 تا 442)

83آن را كشف نموده‌اى، باز هم دائرۀ آن گسترده‌تر و عظيم‌تر است.

پس آن‌كس كه مى‌خواهد به وسيلۀ « شعرامروءالقيس » با قرآن به معارضه برخيزد، از خر رها شده و سرگردان، گمراه‌تر است و احمق‌تر از « هبنقه ¹»، مى‌باشد؟...

ما در عين حال كه بر همۀ گفتار باقلانى صحّه گذارده و آنها را تصديق مى‌نماييم، معتقديم كه وى تنها به اين مسائلِ حق كه هيچ‌گونه شائبۀ باطل در آنها راه ندارد، معترض گشته است:

قرآن كريم از اختلاف و تغيير و تبديل خالى بوده و از هرگونه خلل و عيبى كه مربوط به كلام انسان، مى‌باشد پاك و مبرّاست و نيز از هرآنچه كه در ارتباط با ضعف استعدادهاى انسانها مطرح است (هر چند قواى آنها استحكام داشته باشد و دليل بر آنست كه ديدۀ آنها نسبت به بسيارى از حقايق كور است هر چند چشمان بينا و باز باشد) منزّه مى‌باشد ² لكن همۀ اين مسائل حق به‌جز آن مسألۀ بنيادى مى‌باشد كه سزاوار است ما در پى آن باشيم، همان مطلبى كه قبلاً مورد بررسى قرار داديم، يعنى كشف « اصول و بنيادهاى بيان » آن‌طور كه بتوان با در دست داشتن آنها، فرق اساسى ميان بيان قرآن و بيان بشر را به‌دست آورد كه هم اكنون مورد بحث ما نيست.

اكنون موضع گفتگوى ما « شعرجاهلى » و مسائل مربوط به آن مى‌باشد:

همان‌طور كه يادآور شديم موازنۀ ميان شعر جاهلى و آيات قرآن كريم موجب خشم شديد باقلانى گرديد و او را وادار ساخت تا به « معلقۀ امروءالقيس » حمله برده و آن را هتك نموده تا « خلل و عيوب » نهفتۀ در معلقۀ مزبور را كشف كرده و فراديد

1) . «احمق من هبنقه» اصطلاحى است كه پس از گذشت دوران زندگى مرد بسيار احمقى به نام «هبنقه» در عرب متداول گشته است. هبنقه مردى از قبيلۀ « بنى قيس بن ثعلبه» بود كه از حماقتهاى وى داستانها نقل شده است، از جمله روزى گوسفندان قبيلۀ خويش را به چرا برد، گوسفندان چاق را در مراتع و سرزمينهاى پرآب و علف مى‌چراند امّا گوسفندان ضعيف و لاغر را از چرا و خوردن علف باز مى‌داشت! بدو گفتند واى برتو چرا چنين مى كنى؟ پاسخ داد من چيزى را كه خداوند اصلاح نموده افساد نمى‌كنم و چيزى را كه خداوند افساد نموده، اصلاح نمى‌نمايم: «لا افسد ما اصلحه الله و لااصلح ما افسده»؟ داستان ديگرى از حماقتهاى وى چنين است: گردن بندى از صدف و گوش ماهى و استخوان و خرمهره به گردنش آويزان كرده بود، از وى سبب اين كار سئوال شد؟ پاسخ گفت: به جهت اينكه اوّلاً: بدينوسيله شناخته گردم. ثانياً: هيچگاه گم نگردم! شبى از شبها خوابيد و برادرش گردن بند را برداشت و به گردنش انداخت، هبنقه صبحگاهان بيدار گرديد و گردن‌بند را به گردن برادرش ديد و به او خطاب كرده و گفت: اى برادر تو منى پس من كى هستم؟ (المنجد/ فرائد الادب/ مادّۀ احمق/ صفحۀ944)./مترجم/

2) . خود قرآن كريم بر اين نكته پاى مى‌فشرد كه اگر اين آيات از جانب غير خدا آمده بود، در آنها تغيير و اختلاف و كژى و عيب فراوان مشاهده مى‌كرديد. در آيۀ 82 سورۀ نساء آمده است: «أَ فَلاٰ يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ كٰانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللّٰهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلاٰفاً كَثِيراً .. و نيز در سورۀ زمر، آيۀ28 مى‌فرمايد، « قُرْآناً عَرَبِيًّا غَيْرَ ذِي عِوَجٍ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ../مترجم/

مشخصات کتاب

پدیده قرآنیجلد:1نویسنده:ابن نبی، مالکمترجم:حجتی کرمانی، علیناشر:مشعرمحل نشر:تهران - ایرانسال نشر:1371

دریافت فایل ارجاع:

BibTex | Endnote

سایر جلدهای کتاب:

جلد 1