96حضرت دست مبارك خود را در آن وارد مىكرد و آبى كه از ظرفى مىنوشيد، به موى او، عرق او، ناخن او، ظرفى كه از آن مىنوشيد، جاى دهان مباركش، منبر او، دينارهايى كه عطا مىكرد، و به قبر او تبرك مىجستند. عادت مسلمانان بر تبرك به قبر شريف او و صورت بر آن نهادن و گريستن در كنار قبرش بود.
محمد طاهر بن عبدالقادر از علماى مكه، كتابى به نام «تبرّك الصحابه» تأليف كرده و در آن گفته است: همه اصحاب پيامبر(ص) اجماع بر تبرك به آثار پيامبر خدا و كوشش در گردآورى آنها داشتند و آنان هدايت يافتگان و پيشگامان صالح بودند، به موى پيامبر، به آب وضو و عرق و جامه و ظرف و بدن شريف او و آثار ديگر آن حضرت تبرك مىجستند. تبرك به بعضى از آثار او در زمان حياتش اتفاق افتاده و حضرت آن را پذيرفته و ردّ نكرده است. اين به روشنى دلالت بر مشروعيت آن دارد و اگر مشروع و جايز نبود، حتماً از آن نهى مىكرد و برحذر مىداشت. اخبار صحيح و اجماع اصحاب، هم دلالت بر مشروعيت آن مىكند، هم گواه علاقه آنان به پيامبر اعظم(ص) و پيروى از اوست.
خلاصه درس
توحيد مراتبى دارد، شرك هم به شكلهاى مختلفى است. «توحيد در عبادت» است كه در مقابلش شرك در عبادت است. از گفته اهل لغت بر مىآيد كه عبادت، يعنى خضوع و كرنش. اشكال اين تعريف اين است كه اگر عبادت به معناى خضوع باشد، بايد هر نوع كرنشى