265
9 جمع ميان دو نماز در حضر در حال اختيار
سخن فقها متفّق است بر اينكه در عرفه و مزدلفه، دو نماز را حقيقتاً با هم خواندن رجحان دارد، نه در صورت.
قرطبى گويد: اجماع دارند كه جمع بين ظهر و عصر در وقت ظهر در عرفه، و جمع بين مغرب و عشاء در مزدلفه در وقت عشاء هم سنت است، ولى در جمع در غير اين دو مكان اختلاف دارند. 1
بيشتر فقهاى اهل سنت، غير از حسن، نخعى، ابوحنيفه و دو رفيقش معتقدند كه در سفر مى‌توان دو نماز را با هم خواند. پس نزد عموم آنان غير از اينان، جمع بين ظهر و عصر جايز است.
اتفاق شيعه بر اين است كه مى‌توان در حضر در حال اختيار، دو نماز را با هم خواند، گرچه با فاصله بهتر است. شيخ طوسى مى‌گويد: جمع بين دو نماز ظهر و عصر، يا مغرب و عشاء، در سفر و حضر و در هر حال جايز است و فرقى نيست كه آن دو را در وقتِ نماز اوّلى بخواند يا دوم، چون